آمريكاى شمالى را مستعمرهء خود ساختند ؛ و چون انگليسها هم به همين قسمتها چشم دوخته بودند ، ميان ايشان رقابت شديد بروز كرد و كار رقابت به جنگ كشيد و انگليسها غالب شده دست فرانسوىها را تقريبا بكلّى از هندوستان و كانادا كوتاه كردند و خود در آن دو قطعهء زرخيز مستقرّ شدند .
ليكن مستعمرات انگليسها در قرن هجدهم بعلّت شورش يك عدّه از مهاجرين انگليسى كه در سواحل شرقى آمريكاى شمالى اقامت گزيده بودند ، مقدارى از وسعت خود را از دست داد ؛ بدين معنى كه آن شورشيان استقلال خود را اعلان كردند و از انگليس مجزّا شده ، دولتى آزاد تشكيل دادند كه اساس ممالك متّحدهء امروزى آمريكاى شمالى شد . و در حقيقت آمريكاى شمالى قسمتى از اروپاست كه بدانجا منتقل شده است ، و بعضى از نواحى ديگر مثل كانادا و استراليا و زلاند جديد و آفريقاى جنوبى نيز همين حال را پيدا نمودند .
فرانسوىها كاروانهائى تحت نظر دولت خود ترتيب ، و به فتح ممالك جنوب خطّ استواء در قسمت سواحل از خاك بخش آفريقاى جنوبى يورش بردند . نخست به ساحل جنوبى آفريقا رسيدند ، از رأس أبيض يا دماغهء اميد و رأس رجا گذشته به سمت شمال و شرق روان گشتند .
پرتغاليها در سفرشان به بخشى از سواحل غرب آفريقا و سپس به سمت شرق آفريقا : موزامبيك و از آن طرف به سواحل غربى هندوستان رسيدند و بر بخش غربى هندوستان مسلّط شدند . و در بعضى از آن نقاط ، قلعههائى محكم جهت جمع مالالتّجاره و اسكان دادن رعاياى پرتغالى در آنها ساختند .
در مسابقهء فتوحات دريائى ، فرانسويان بر جزيرهء ماداگاسكار مستولى شدند ، و آنجا را محلّ گردآورى اموال و آذوقه ساخته ، تا از اين قسمت به سمت فتح هندوستان كوچ كنند .
هم زمان با اين مسابقه ، دولت انگليس و آلمان و هلند نيز به راه افتادند .
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 112
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١١٢