هندوستان نرسيده و در نتيجه ساحل شرقى آمريكاى جنوبى كشف ، و بعدا با كمك دولت اسپانيا آمريكاى جنوبى فتح ، و از آن پس از راه جنوب آمريكاى جنوبى به سواحل غربى آمريكا رسيدند و رو به سمت غرب اقيانوس كبير آورده در نتيجه به جزائر جنوب شرقى آسيا رسيدند و به نام اندونزى امتيازاتى را كسب و براى فتح هندوستان ادامه دادند .
اسپانيائيها و پرتغاليها بعد از پيدا شدن آمريكا ، در ساحل غربى آمريكاى مركزى و جنوبى و جزائر آنتيل و در قسمتى از داخلهء آن نواحى ساكن شدند و بتدريج بوميان قديم آمريكائى را عقب زده ، منازل و مساكن اوّليّهء آنها را مستعمرهء خود قرار دادند .
پرتغاليها همين كار را در بعضى از جزائر خليج فارس و سواحل هندوستان و جزائر هند شرقى كردند . و در ساحل جنوبى ايران بر قطعهاى كه امروزه بدان بندرعبّاس مىگويند تسلّط يافته ، بندر پرتغال ( پورتوكيش ) را تأسيس نموده ، از اين بندر بر تمام سواحل خليج فارس نفوذ نموده حكمرانى كردند . تا در زمان دولت صفويّه ، به تحريك انگليس ، شاه عبّاس كبير قشونى مجهّز تهيّه ديد و اين قطعه را پس گرفت و بنام بندرعبّاس شهرت يافت ؛ كه از اين راه انگليسها پس از اين فتوحات به طرف قارّهء شرقى جنوبى استواء متوجّه و بر جزائر بين راه و نقاط سوقالجيشى تسلّط يافتند ، و بر امارات خليج صاحب امر و نفوذ شدند و بر كويت ، قطر ، بحرين ، دبىّ ، عمّان سلطنت كردند .
پس از پرتغاليها ، هلنديها نيز پا در ميدان مسافرت بحرى و تصرّف مستعمرات گذاشتند و آفريقاى جنوبى و استراليا و جزائر جاوه و سوماترا را تحت اطاعت خود در آوردند .
بعد از اسپانيائيها و پرتغاليها و هلنديها ، در اين مرحله نوبت به انگليسىها و فرانسوىها رسيد . ابتدا فرانسوىها قسمت اعظم هندوستان و
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 111
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١١١