يكديگرند .
[ كشف قوّهء جاذبهء زمين ، قريب هزار سال قبل از نيوتون بوده است ]
قوّهء جاذبه را نيز كپرنيك حدس زده بود ، و از متقدّمين آناكزاكور (
Anaxagore
) و اپيكور ( أبيغور -
Epicure
) كه از سنهء 341 تا سنهء 270 قبل از ميلاد مسيح بوده است و از فلاسفهء معروف يونانى بوده كه متجاوز از سيصد جلد كتاب نوشته است نيز متوجّه آن گرديده بودند ؛ ولى كشف آن براى نيوتون ماند .
معروف است كه روزى نيوتون در باغى نشسته بود و در اين تفكّر مىنمود كه به چه علّت ستارگان آسمانى ثابت نيستند و داراى حركتند ؟ كه ناگهان سيبى از درختى به زير مىافتد . او در اين فكر فرورفت كه : چرا اين سيب بايد به زمين بيفتد و به طرف ديگر نرود ؟ و يا پس از قطع شدن از درخت بجاى خود نماند ؟
پس از مدّتى به علّت سقوط اجسام به زمين پى برد . يعنى قوّهء جاذبه را در زمين كشف نمود . و آن را بر ستارگان آسمان تطبيق كرد و دانست كه علّت حركت آنها قواى جاذبه است كه آنها را مىكشد .
بارى ، در اينكه فرنگيها به نيوتون افتخار مىكنند كه او اجزاى عالم را جاذب و مجذوب يكديگر شمرده است ، جاى تعجّب نيست ؛ تعجّب از آنست كه شرقىها به او مباهات مىكنند و وى را گل سر سبد ترقّى به شمار مىآورند ؛ با آنكه قانون تجاذب اجسام از مخترعات او نيست .
طبيب شهير و فيلسوف كمنظير : ثابت بن قرّة در يكهزار و صد و پنجاه سال پيش همين عقيده را داشت . « 1 »
هامش
( 1 ) - در « روضات الجنّات » در ترجمهء احوال ثابت بن قرّه ( طبع سنگى ، ص 141 و 142 ) مفصّلا بحث كرده است ؛ و ما در اينجا بطور بسيار مختصر مىآوريم : ثابت بن قرّة ابن مروان بن ثابت صابى حرّانى ، در مذهبش از صابئين بوده است . در علم طبّ و فلسفه