مرحلهء حقّ اليقينى است ( ثبوتى كه در يقين و واقعيّت ، عين حقّ است ) بنابراين اى پيامبر ما ! تو تسبيح خدايت را ، با اسم پروردگار عظيمت بجاى آور ! » تذكره بودن قرآن براى پرهيزكاران ، و علم خداوند به مكذّبان ، و حسرت بودن آن براى كافران ، و در ثبوت و تحقّق ، حقّ اليقين بودن آن ؛ همه از مسائل علم است ، و تسبيح رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم با اسم پروردگار عظيمش كه با فاء ترتيب بر آن مترتّب است و نتيجهء آن علم است عبارت است از اخلاق .
5 -
. . . أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ * أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ * لَوْ نَشاءُ جَعَلْناهُ أُجاجاً فَلَوْ لا تَشْكُرُونَ * أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ * أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ * نَحْنُ جَعَلْناها تَذْكِرَةً وَ مَتاعاً لِلْمُقْوِينَ * فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ
. « 1 » « آيا نديدهايد آبى را كه مىآشاميد ؟ ! آيا شما آن را از ابرها فرودآورديد يا ما فرودآورديم ؟ ! اگر ما مىخواستيم ، آن آب ( شيرين و مطبوع و گوارا ) را تلخ مىكرديم . پس چرا شما سپاس خداوند را بجاى نمىآوريد ؟ ! آيا متوجّه هستيد آتشى را كه مىافروزيد ؟ ! آيا شما درخت آن را ايجاد كرديد و پديد آورديد يا ما ايجاد كرديم ؟ ! ما آن آتش را خلق كرديم ؛ و براى نيازمندان ( در رفع سرما و روشنى و طبخ غذا و غيرها ) متاعى نيك نموديم ! پس اى رسول ما ، تو خدايت را با تسبيح به اسم پروردگار عظيمت ياد كن ! » پيدايش آب در روى زمين از بارش باران و شيرين گردانيدن آن و پيدايش آتش از درخت براى رفع حوائج محتاجان همه از مسائل علمند ؛ و به دنبال و پيروى از آن ، تسبيح حضرت رسول الله از مسائل اخلاق .
هامش
( 1 ) - آيات 68 تا 74 ، از سورهء 56 : الواقعة