مىشوند ، به همان مقدار ربا و جمعآورى و اندوختن مال از اين طريق موجب محق و زوال تدريجى و فنا و نابودى مىگردد . ) و اين معنى گذشت كه بركت و رشد صدقات اختصاص به آخرت ندارد ، بلكه علاوه بر آنكه موجب منافع و ثمرات و بركات اخروى است ، داراى اثر عامّ و شاملى است كه دنيا را نيز در بر مىگيرد . و همانطوركه شامل آخرت مىشود شامل دنيا نيز مىگردد . و محق ربا نيز لامحاله همينطور خواهد بود . » « 1 » « جملهء و الله لا يحبّ كلّ كفّار أثيم « خداوند هيچ كفران نعمت كنندهء گنهكارى را دوست ندارد » براى بيان علّت موجب شدن ربا براى از بين رفتن بركت و عافيت و اصل مال بطور كلّى است .
و معنى اينطور مىشود كه : شخص ربا خوار روى نعمتهاى بسيارى را كه خداوند مرحمت فرموده است ، بسيار مىپوشاند ؛ چون وى بر روى طرق فطرى و راههاى ذاتى در زندگى و حيات انسانى پرده مىافكند ، كه آنها عبارتند از طرق معاملات فطرى ، و به احكام كثيرى از عبادات و معاملات مشروع كفر مىورزد ، زيرا او با مصرف كردن مال ربوى در طعام و شراب و لباس و خانهء خود ، بسيارى از عبادات خود را بواسطهء فقدان شرائطى كه در آنهاست باطل مىكند . و بواسطهء استعمال آن مقدار از مال ربوى كه در دست اوست بسيارى از معاملاتى را كه انجام مىدهد باطل مىكند و ضامن حقّ غير مىشود ، و در موارد بسيارى مال غير را غصب مىكند ، و نيز به علّت طمع و حرص در اموال مردم و إعمال خشونت و قساوت در استيفاء آنچه را كه حقّ خود مىپندارد بسيارى از اصول اخلاق و فضائل را زير پا مىنهد و بسيارى از فروع اخلاق و فتوّت را فاسد مىنمايد .
هامش
( 1 ) - « الميزان » ج 2 ، ص 443