نتيجهاى ندارد . آن چشمهها را فقط در يك زمين مستعدّ بطور پى در پى و مداوم جارى ساز تا درختان با ثمر ببار آورد و بر دهد . ) زيرا كه كمى بار درخت موجب عيب و نقصش نمىشود ، اگر ميوهاى را كه مىآورد نافع باشد .
ابن عبّاس گفت : دائرهء دانش وسيع است ؛ شما مراعات نيكوتر و برترش را بنمائيد ! آيا گفتار خداوند تعالى را نشنيدهايد كه : اى پيامبر ! بشارت ده بندگان مرا ، آنان كه گفتار را گوش مىدهند امّا از بهترين آن متابعت مىكنند .
شاعر گويد :
به من گفتند : از هر علمى آن مقدار برگزيده و اختيارشدهاش را بر گير و فراگير ! من در پاسخشان گفتم : البتّه در علم برگزيده و سوا شده و انتخاب گرديده فضيلتى است ، و ليكن در آنكس كه بايد در اين علوم برگزيده شده نظر كند ، فضيلتى برتر و بيشتر است . » و همچنين گويد : « قيل : ازدحام العلم فى السّمع مضلّة للفهم .
و قيل : إذا رأيتم رجلا يريد تعلّم أنواع العلوم فداووه ! و قيل : من رام أن ينتحل فنون العلم استخفّ بنحيزته و وقف النّاس على غميزته ؛ قال الشّاعر :
تعلّمت حتّى من كلاب عوآءها * لعمرى لقد أسرفت فى طلب العلم » « 1 »
« گفته شده است : ازدحام و هجوم انواع علوم بر گوش ، فهم را خراب مىكند ، و قوّهء ادراك و فراگيرى را در مسائل فكريّه و عقليّه كج و تباه مىنمايد .
و گفته شده است : اگر ديديد مردى را كه مىخواهد انواع علوم را ياد بگيرد ، او را معالجه كنيد !
هامش
( 1 ) - همان مصدر ، ص 52