قبل از پاسخ لازم است عين فرمايش حضرت استادنا الأكرم علّامه آية الله طباطبائى قدّس الله سرّه را كه در كتاب نفيس « قرآن در اسلام » آوردهاند بياوريم ، و سپس به بحث بپردازيم :
« قرآن تنها كتاب آسمانى است كه اوّلا زندگى سعادتمندانهء انسانى را با طرز زندگى بىآلايش و پاك انسان فطرى ( طبيعى ) مساوى مىداند ، و ثانيا بر خلاف بيشتر يا همهء روشها كه برنامهء خداپرستى انسان را از برنامهء زندگى تفكيك مىكنند ، برنامهء دينى را همان برنامهء زندگى قرار داده ، در همهء شئون فردى و اجتماعى انسان مداخله نموده ، دستوراتى مطابق واقع بينى ( جهانبينى - خداشناسى ) صادر مىكند . و در حقيقت افراد را به جهان ، و جهان را به افراد مىسپارد ؛ و هر دو را به خدا . » « 1 » اينك وارد در شرح جواب مىشويم :
[ شرح إشكال ، در ضمن سه مطلب ]
بايد دانست كه اوّلا : مراد از علمى كه در اسلام و قرآن و روايات مستفيضه بل متواتره كه در سنّت رسول الله و ائمّهء هدى عليهم صلوات الله تأكيد و ترغيب بر فراگيرى آن شده است چيست ؟ ! ثانيا : رسالت و تعهّد حوزههاى علميّهء دينيّه بر كدام اساس از اصول تعليم و تربيت بنا نهاده شده است ؟ ! و ثالثا : هدف غائى ازاينگونه حوزهها چيست ؟ ! و افرادى را كه حوزه بيرون مىدهد ، داراى چگونه مزايا و خصوصيّاتى بايد بوده باشند ؟ ! و به عبارت ديگر : انتظار قرآن و رسول خدا و امام زمان عجّل الله تعالى فرجه الشّريف ، و مردم مسلمانى كه با عرق جبين و كدّ يمين ، از مصارف سهم امام خرج حوزهها
هامش
- ارديبهشت 67 ، شمارهء 2 ، ص 17 ، ستون اوّل
( 1 ) - « قرآن در اسلام » طبع اوّل ، ص 61