صورت اختصاصى داشت ، بوسيلهء الف و لام و يا موجبات ادبى ديگر معرّفى مىگرديد .
و يا بجاى دو كلمهء مزبور اسامى صريح مثل ارحام و بطون ( چنان كه در آيات ديگر استعمال شده ) به كار برده مىشد . اينكه كلمهء قرار بطور نكره ذكر شده و با صفت مكين وصف شده ، بىشكّ عنايت مخصوص بوده ؛ و اين عنايت جز براى عموميّت دادن مفهوم جملهء مزبور به جايگاه مساعد پرورش نطفه در كلّيّهء موجودات نطفه دار نمىتواند باشد . » - انتهى .
در پاسخ ايشان بايد گفت : اوّلا : قرار مكين را به رحم مادر تفسير كردن ، كار همهء مفسّران است نه تصوّر بعضى . ثانيا : نكره آمدن قرار ، و همچنين عدم استعمال ارحام و بطون هيچگونه دلالتى بر گفتار ايشان ندارد .
ثالثا : عين عبارت قرار مكين در يك جاى ديگر قرآن آمده است ؛ و آن آيه 20 و 21 ، از سورهء 77 : المرسلات است كه مىفرمايد :
أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ * فَجَعَلْناهُ فِي قَرارٍ مَكِينٍ .
« آيا ما شما را از آب پست خلق نكرديم كه بدون فاصله و تراخى زمانى آن را در محلّ و مقرّى استوار و ثابت نهاديم ؟ ! » در اينجا بدون شكّ مراد از ماء مهين ، نطفه است و مراد از قرار مكين رحم مادر است . زيرا خطاب آيه با مردم است ؛ و خطاب ، بخصوص در صورت استفهام تقريرى كه مورد كلام است ، بايد طورى باشد كه به تمام معنى قابل فهم مخاطب بوده باشد ، و معلوم است كه : اگر فرضا ابتداى خلقت انسان به تعبير ايشان ، لجنها و مندابها و آبهاى پست باشد ، و فرضا قرار مكين عبارت از محلّ واقع شدن نطفه در جميع حيوانات و انواع قبل از پيدايش انسان باشد ؛ اين معنى كه براى خواصّ از دانشمندان جاى شبهه و ترديد و انكار است ، چگونه براى عامّهء از مردم امرى بديهى و روشن و آشكار است كه خداوند به نحو استفهام تقريرى ( أ لم نخلقكّم . . . فجعلناه فى قرار مكين ) از آنها استفهام نموده و آنان را به اقرار و اعتراف مىخواند ؟ ! و علىهذا هم معناى ماء مهين بايد براى عامّه روشن باشد ، و هم معناى قرار مكين . و آن براى افهام عموم در اين خطاب ، جز خصوص نطفهء مرد و خصوص رحم زن نخواهد بود . و چون إنّ القرءان يفسّر بعضه بعضا ؛ به قرينهء مدلول اين آيه حتما مىدانيم كه در آيه مورد بحث :
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ
رحم مادر است نه رحمهاى بوزينگان بنا بر رأى داروين ، و انواع قبلى از سلسلهء حلقهء مفقوده بنا بر رأى ايشان .