خانه غلط است .
آرى ! آنچه هست در خانهء أهل بيت است و تجاوز هم غلط است ؛ ولى سخن در اين است كه : آنچه در خانهء أهل بيت است چيست ؟ آيا آن چيزى است كه به فكر همه ميرسد و در دكّان هر عطّار و بقّالى پيدا مىشود ؟ يا نه ! در خانهء أهل بيت رموزى است ، أسرارى است كه علماء و بزرگان از مدقّقين و محقّقين و فلاسفهء از حكماء ذوى العزّ و الإكرام بعد از يك عمر مطالعه و تحقيق ، تازه مىتوانند بعضى از نكات آن را إدراك كنند ؛ و بزرگان از عرفاء بعد از يك عمر خون دل خوردن و زحمت كشيدن و پيروى كردن ، تازه مىتوانند بعضى از معانى را استشمام كنند !
اينكه هر چه هست در أخبار أئمّه عليهم السّلام است ، درست است ؛ ولى خبر را چه كسى مىفهمد و إدراك مىكند ؟ ! آيا إنسان بدون علوم عقليّه مىتواند به آن أسرار برسد ؟ ! هيهات ! ! أئمّه عليهم السّلام با همهء مردم سر و كار داشتند و با همه گفتگو مىكردند ؛ و بر أساس فرمايش رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم كه فرمود : إنَّا مَعَاشِرَ الانْبِيآء أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ « 1 » ، با هر كس به قدر فهم و إدراكش سخن مىگفتند .
هامش
( 1 ) « اصول كافى » ج 1 ، كتاب العقل و الجهل ، ص 23 ، حديث 15 - جَماعَةٌ مِنْ أصْحابِنا ، عَن أحْمَدَ بن مُحَمَّدِ بن عيسَى ، عَن الْحَسن بن عَلىّ بن فَضّال ، عَن بَعْض أصْحابنا ، عَن أبى عَبدِ اللَه عَليْه السَّلام قالَ : مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ ؛ وَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ : إنَّا مَعَاشِرَ الانْبِيَآء أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ . در « تحف العقول » ص 36 و در « بحار الانوار » طبع كمپانى ، ج 17 ، كتاب روضه ، ص 41 ؛ و در طبع حروفى مطبعهء حيدرى ، ج 77 ، ص 140 از « تحف العقول » قسمت دوّم روايت را آورده است .
و در « محاسن » برقى ج 1 ، ص 195 ، با إسناد از سليمان بن جعفر بن إبراهيم الجعفرى مرفوعاً روايت مىكند كه : قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ : إنَّا مَعَاشِرَ الانْبِيَآء نُكَلِّمُ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ .
و در « المحجّة البيضآء » ج 1 ، ص 66 ، از حضرت صادق عليه السّلام آورده است كه :