حضرت صادق عليه السّلام شش كتاب نوشته شد كه نويسندگان آنها همه از شاگردان و ياران آنحضرت بودند و از اين شش كتاب هم هيچيك الآن در دست نيست ؛ و « مصباح الشّريعة » شايد يكى از آن شش كتاب باشد . نجاشىّ در « رجال » خود ، پنج نفر را نام مىبرد كه در زمان حضرت صادق عليه السّلام كتاب نوشتهاند :
أوّل : محمّد بن مَيمون أبو نصر زعفرانى عامّى است ؛ غَيْرَ أنَّهُ رَوَى عَنْ أبى عَبْدِ اللَهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِما السَّلام .
دوّم : فُضَيل بن عياض ، بَصرى ثقة عامّى است ؛ او نيز از حضرت أبا عبد الله روايت مىكند .
سوّم : عبد الله بن أبى اويس بن مالك بن أبى عامر أصبحى است ؛ لَهُ نُسْخَةٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِما السَّلام .
چهارم : سفيان بن عُيَينَهء بن أبى عِمران الهِلالى است كه جدّ او أبو عِمران يكى از عُمّال خالد قَسْرىّ بوده است ؛ او هم نسخهاى از جعفر بن محمّد الصّادق عليه السّلام دارد .
پنجم : إبراهيم بن رجاء شيبانى أبو إسحَق است كه به ابن أبى هراسه معروف است و مادرش عامّى بوده ، و از حسن بن علىّ بن الحسين عليهما السّلام ، و از عبد الله بن محمّد بن عُمر بن علىّ عليه السّلام ، و از جعفر ابن محمّد عليهما السّلام روايت مىكند ؛ وَ لَهُ عَنْ جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلامُ نُسْخَةٌ .
مرحوم شيخ در « فهرست » نسخهء ديگرى إضافه مىكند كه از جعفر بن بشير البجلّى است ، و مىگويد : ثِقَةٌ جَليلُ الْقَدْر ؛ إلَى أنْ قالَ : وَ لَهُ كِتابٌ يُنْسَبُ إلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِما السَّلامُ رِوايَةَ عَلىِّ بْنِ مُوسَى عَلَيْهِما السَّلام .
مرحوم حاجى نورى مىفرمايد : اينها شش نسخهاند كه منسوبند به حضرت إمام أبو عبد الله جعفر بن محمّد الصّادق عليه السّلام - البتّه غير از « رسالهء أهوازيّه » و رسالهاى كه حضرت به أصحاب خود نوشتهاند و در أوّل
ولايت فقيه در حكومت اسلام (فارسى) — صفحة 38
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٨