همهء پيغمبران مىگويند : گوش به فرمان خدا باشيد ! و هر كجا كه آنها مىگويند أمر مرا إطاعت كنيد ، از جهت اين است كه أمر آنان أمر خداست . و اگر پيغمبرى بگويد : أمر مرا إطاعت كنيد ، و أمر خود را از پروردگار جدا كند ، و در آن حالى كه ميگويد أمر مرا إطاعت كن ، متوجّه خود باشد ، أمر او خلاف نبوّت و حكم و كتابى است كه خداوند به او عنايت كرده است .
و اصولًا بشرى كه خدا به او كتاب و حكم و نبوّت عطا كرده ، چنين شأن و موقعيّتى ندارد كه به مردم بگويد : شما بندگان من باشيد ، أمر و نهى مرا إجراء كنيد ، من سلطان و حاكم و پادشاهم ، و به عنوان اينكه پيغمبرم ، شما بايد بردهء من و بندهء من باشيد ؛ أبداً أبداً چنين مطلبى نيست !
پس علما يهود و نصارى كه مردم را به عبادت خود ميخوانند و خودشان را فرمانده ، و آنان را فرمانبر خود قرار دادهاند ، بر خلاف حضرت موسى و حضرت عيسى و سائر پيغمبران عليهم السّلام عمل مىكنند ، و بر سنّت آنها نيستند . آنان از طريق ، منحرف ؛ و عوض اينكه مردم را به عبادت و إطاعت خدا دعوت كنند ، به عبادت و إطاعت خود مىخوانند .
وَ لكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِما كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتابَ وَ بِما كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ
. رَبَّانِىّ ، دو معنى دارد : يكى به معنى مُرَبّى است ، و ديگرى منسوب به ربّ : ربّانىّ ، يعنى إلهىّ . ليكن شما علماى يهود و نصارى ربَّانيّينباشيد ؛ علمائى باشيد كه به خدا نسبت داريد ؛ علماء إلَهِيِّين باشيد ؛ نه علما أهل شقاوت و فرعونيّت ، و مصدر أمر و نهى براى خود ؛ و مردم را به سجده و كُرنِش در برابر فرامين خود قرار دهيد ؛ نه ! اين غلط است .
يا اينكه شما ، علما تربيت كننده باشيد ؛ چون شما كتابهاى آسمانى را تعليم مىكنيد ؛ و خودتان از مضامين آنها اطّلاع داريد ؛ بنابراين ، شما تربيت كنيد مردم را ، و دعوت كنيد بسوى حقّ .
اين ، تعدادى از آيات قرآن بود كه عرض شد ، تا اينكه حقيقت پيغمبر و