كافرين ، و از اين گذشته در همين سنّتى كه در گفتارِ خود ، شما را بدان خبر داده است . و خداوند عزيز است كه مغلوب نيست ، و حكيم است كه در أحكام متقنهء خود طريق لغو را نمىپيمايد .
تا اينكه در ضمن بحث روائى مىفرمايد : در « مجمع البيان » گويد : عُبَيْدهء سَلمانىّروايت كرده است كه : رسول خدا صلَّى الله عليه و آله به أصحابش در روز بَدر دربارهء اسارى فرمود : إن شِئْتُمْ قَتَلْتُمُوهُمْ ؛ وَ إن شِئْتُمْ فَادَيْتُمُوهُمْ ؛ وَ اسْتُشْهِدَ مِنْكُمْ بِعَدَّتِهِمْ . وَ كَانَتِ الاسَارَى سَبْعِين . « اگر ميخواهيد آنان را ميكشيد ؛ و اگر ميخواهيد فديه ميگيريد ؛ أمّا به تعداد آنها از شما شهيد خواهند شد . » و أسيران هفتاد نفر بودند .
آنها گفتند : ما فديه ميگيريم ؛ و با آن متمتّع خواهيم شد ؛ و بر دشمنانمان قوّت و نيرو مىيابيم ؛ و به تعداد آنها از ما هم كشته شود ضررى ندارد .
عبيده ميگويد : طَلَبُوا الْخِيَرَتَيْنِ كِلْتَيْهِمَا . « آنان طلب كردند هر دو أمر پسنديده را . » « 1 » فديه كه با آن تقويت شوند ، و شهادت به تعدادشان را ؛ بنابراين ، از ايشان در جنگ احُد هفتاد نفر كشته شد .
و در كتاب علىّ بن إبراهيم آمده است كه : چون رسول أكرم صلَّى الله عليه و آله نَضر بن حَارثو عُقْبَة بن أبى مُعَيطرا كشتند ، أنصار ترسيدند كه تمام أسيران را بكشد . گفتند : اى رسول خدا ! ما هفتاد نفر از قوم و خويشاوندان تو را كشتهايم ؛ و آنان طائفه و قبيله واسرَة تو بودهاند ؛ آيا تو ميخواهى ريشهء آنان را بر كنى ؟ ! اى رسول خدا ، از ايشان فدا بگير ! و اين در حالى بود كه آنچه را كه از غنائم در لشكر قريش يافته بودند أخذ كرده بودند . چون اين مطلب را از رسول خدا خواستند ، و چنين تقاضائى نمودند ، اين آيات فرود آمد :
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى . . .
الآيات . بدين جهت رسول خدا اسرا را برايشان آزاد كرد .
هامش
( 1 ) علّامه در تعليقه فرمودهاند : عتاب پروردگار :تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا، سخن عبيده را خطا ميداند . « الميزان » ج 9 ، ص 141 .