كُنْتُ أَوَّلَ النَّاسِ فِى الْخَلْقِ ، وَ ءَاخِرَهُمْ فِى الْبَعْثِ . « من اوّلين مردم بودم در آفرينش ، و آخرين آنها بودم در پيامبرى و برانگيختگى . »
اين روايت را ابن سعد در « طبقات » و طبرى در تفسيرش ج 21 ، ص 79 و أبو نُعَيم در « دلآئل » ج 1 ، ص 6 تخريج نمودهاند . و ابن كثير در تاريخش ج 2 ، ص 307 و غزالى در « مضنون صغير » در هامش « انسان كامل » ج 2 ، ص 97 و سيوطى در « خَصائص الكُبرى » ج 1 ، ص 3 و زُرقانى در « شرحُ المَواهِب » ج 3 ، ص 164 ذكر نمودهاند .
و در حديث إسراء وارد است :
إنَّكَ عَبْدِى وَ رَسُولِى ، و جَعَلْتُكَ أَوَّلَ النَّبِيِّينَ خَلْقاً وَ ءَاخِرَهُمْ بَعْثًا . « 1 »
« تو بندهء من هستى و رسول من مىباشى . من تو را أوّلينِ پيمبران در آفرينش قرار دادم و آخرين آنها مبعوث نمودم . »
و از رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم وارد است :
أَوَّلُ مَا خَلَقَ اللهُ نُورِى . « 2 » « اوّلين چيزى كه خداوند آفريد نور من است . »
و به تواتر از آن حضرت روايت است كه :
كُنْتُ نَبِيًّا وَ ءَادَمُ بَيْنَ الْمَآءِ وَ الطِّينِ . أَوْ : بَيْنَ الرُّوحِ وَ الْجَسَدِ . أَوْ : بَيْنَ خَلْقِ ءَادَمَ وَ نَفْخِ الرُّوحِ فِيهِ .
« من پيغمبر بودم درحالىكه آدم ميان آب و گل بود . يا : ميان روح و تن بود . يا : ميان آفرينش آدم و دميدن روح در او بود . »
و اين روايت با طرق صحيحهاى آمده است .
وَ لَوْلاكَ لَمْ تُخْلَقِ الْكآئِناتُ * وَ لا بانَ غَرْبٌ وَ لا مَشْرِقُ ( 3 )
3 - و اگر تو نبودى كائنات آفريده نمىگشت ، و نه مغربى پيدا مىشد و نه
هامش
( 1 ) « مَجمع الزّوائد » ج 1 ، ص 71 ( تعليقه )
( 2 ) « سيرهء حلبيّه » ج 1 ، ص 159 ( تعليقه )