ششصد و سى و شش مىباشد ، و به خطّ مؤلّف آن : محمّد بن علىّ بن محمّد بن عَرَبىّ طائىّ حاتِمىّ وَفَّقه اللهُ است . و اين نسخه سى و هفت جلد است ؛ و در اين ، زيادتيهائى است نسبت به نسخهء اوّل كه من آن را وقف كردم براى پسر بزرگم : محمّد كه مادرش فاطمه بنت يونس بن يوسف أمير الحرمين وَفَّقه اللهُ مىباشد . من وقف كردم آن را براى او و براى اولادش و پس از اولادش براى مسلمين عالم شرقاً و غرباً بَرًّا و بَحرًا ، وَ صَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِنا مُحَمّدٍ خاتَمِ النَّبيّينَ وَ عَلَى ءَالِهِ وَ صَحْبِهِ أجْمَعينَ . » « 1 »
دوّم آنكه : در اين نسخههاى مطبوعه از « فتوحات » دستكارى زياد شده است . اضافاتى و نقيصههائى به عمل آمده است .
عبد الوهّاب شعرانى كه مطّلعترين علماء بر كتب محيى الدّين است ، شرحى مفصّل در تحريفات واردهء در كتب محيى الدّين ذكر نموده است . « 2 »
محمّد قَطَّه عَدَوىّ ابن شيخ عبد الرّحمن ، مصحّح دار الطّباعة المصريّة در خاتمهء « فتوحات » صورت شرح حال محيى الدّين و فتوحاتش را كه در طبع اوّل آمده است ذكر نموده است ؛ و در آن صورت چنين وارد است :
« و كتب متعدّد ديگرى نوشته است ، مانند « فُصوص الحِكَم » و « فتوحات مدنيّه » و آن كتاب مختصرى است به اندازهء ده ورق ، و مانند اين كتاب « فتوحات مكّيّه » كه آن را عبد الوهّاب بن احمد شعرانى متوفّى در سنهء 973 مختصر نموده است و نامش را « لَواقِحُ الانوارِ القُدسيَّةِ المُنْتَقاةُ مِنَ الفُتوحاتِ المكّيَّة » گذارده است ، سپس اين مختصر را نيز مختصر كرده است و نامش را « الكِبْريتُ الاحْمَرُ مِن عُلومِ الشَّيخِ الاكبَر » گذارده است .
تحريفات بسيارى در « فتوحات مكّيّه » به عمل آمده است
شعرانى در « مختصر فتوحات » با عين اين عبارت مطلبش را بيان مىكند :
هامش
( 1 ) « فتوحات » ج 4 ، ص 553 و 554
( 2 ) « اليواقيت و الجواهر » ج 1 ، ص 7 تا ص 13