وَ مَنْ وَعَدَكَ بِالْخَنَى فَعِدْهُ بِالنَّصِيحَةِ وَ الرَّعَاءِ .
« و امّا آن سه چيزى كه راجع به بردبارى و صبر است : پس كسى كه به تو بگويد : اگر يك كلمه بگوئى ده تا مىشنوى به او بگو : اگر ده كلمه بگوئى يكى هم نمىشنوى !
و كسى كه ترا شتم و سبّ كند و ناسزا گويد ، به وى بگو : اگر در آنچه ميگوئى راست ميگوئى ، من از خدا ميخواهم تا از من درگذرد ؛ و اگر در آنچه ميگوئى دروغ ميگوئى ، پس من از خدا ميخواهم تا از تو درگذرد .
و اگر كسى تو را بيم دهد كه به تو فحش خواهم داد و ناسزا خواهم گفت ، تو او را مژده بده كه من دربارهء تو خيرخواه مىباشم و مراعات تو را مىنمايم . »
وَ أَمَّا اللَوَاتِى فِى الْعِلْمِ : فَاسْأَلِ الْعُلَمَاءَ مَا جَهِلْتَ ، وَ إيَّاكَ أَنْ تَسْأَلَهُمْ تَعَنُّتًا « 1 » وَ تَجْرِبَةً ؛ وَ إيَّاكَ أَنْ تَعْمَلَ بِرَأْيِكَ شَيْئاً ، وَ خُذْ بِالاحْتِياطِ فِى جَمِيعِ مَا تَجِدُ إلَيْهِ سَبِيلًا ؛ وَ اهْرُبْ مِنَ الْفُتْيَا هَرَبَكَ مِنَ الاسَدِ ، وَ لَا تَجْعَلْ رَقَبَتَكَ لِلنَّاسِ جِسْراً !
قُمْ عَنِّى يَا أَبَا عَبْدِ اللهِ ! فَقَدْ نَصَحْتُ لَكَ ؛ وَ لَا تُفْسِدْ عَلَىَّ وِرْدِى ؛ فَإنِّى امْرُؤٌ ضَنِينٌ بِنَفْسِى . وَ السَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى . « 2 »
« و امّا آن سه چيزى كه راجع به علم است : پس ، از علماء بپرس آنچه را كه نميدانى ؛ و مبادا چيزى را از آنها بپرسى تا ايشان را به لغزش افكنى و براى آزمايش و امتحان بپرسى . و مبادا كه از روى رأى خودت به كارى دست زنى ؛ و در جميع امورى كه راهى به احتياط و محافظت از وقوع در خلافِ امر دارى
هامش
( 1 ) در « أقرب الموارد » گويد : « تَعَنَّتَه : أدْخلَ علَيه الاذَى و طَلب زَلَّتَه و مَشقَّتَه ؛ يُقال : جَاءَهُ مُتَعَنِّتاً أى طالبًا زَلَّتَه . و - فى السّؤال : سَألَه على جَهَة التَّلبيسِ علَيه ؛ و رُبَّما عُدِّى بِعَلَى . »
( 2 ) « بحار الانوار » طبع حروفى مطبعهء حيدرى ، ج 1 ، ص 224 تا ص 226 كتاب العلم ، باب هفت : ءَادَاب طلبِ الْعِلم و أحكامِه ، حديث 17