چهار پا بوديد . كه با بانگ او جمع شديد و با كشته شدنش فرار نموديد » . « 1 »
و ديگر كلام اميرالمؤمنين عليه السّلام است : « بهترين صفت زنان همان بدترين صفات مردان است . همانند كبر و ترس و بخل . زن اگر متكبّر باشد ، مرد اجنبى بر خود نمىپذيرد . و اگر بخيل باشد ، مال خود و شوهر را حفظ مىكند . و اگر ترسو باشد از هر چيزى كه به آبروى او لطمه زند كناره گيرى مىنمايد » . « 2 »
و از آنجمله كلام آن حضرت عليه السّلام است كه در وقتى كه لشكرى را براى جنگ بسيج مىنمود ايراد كرده ميفرمايد :
« در طول جنگ تا ميتوانيد از ياد زنان خوددارى كنيد » .
سيّد رضى ( ره ) در معنى اين عبارت ميگويد : از ياد زنان و آميزش با آنان خوددارى كنيد ، كه اين مطلب بازوى مردانگى را سست مىكند و اراده نيرومند را ضعيف ميسازد ، و نيروى دويدن را در هم مىشكند ، و از دورنگرى و قدرت در جنگ مىكاهد . و هر كس از چيزى خود را نگهدارد ، لفظ أَعْذَبَ عَنْهُ دربارهاش گفته مىشود . و عذوب و عاذب ، يعنى كسى كه از خوردن و نوشيدن خوددارى مىنمايد . « 3 »
نگارنده : جائى كه ياد آورى و ذكر زنان ، و برخورد با آنان در جنگ موجب سستى عزم و گسيختگى امور خواهد شد ، پس چگونه ميتوان توقّع داشت ، كه امور مملكت و نظام اجتماع با در دست گرفتن زنان ، حكومت و قضاوت را - كه دو ركن مهمّ از اركان سياست مملكت است - آشفتگى پيدا نكند . در صورتىكه كه حاكم و قاضى بايد داراى احساساتى قوى ، و ايمانى نيرومند ، و منطقى استوار باشد . و در غير اينصورت شيرازه حكومت اسلامى از هم گسيخته و به بربريّت قرون وسطى ،
هامش
( 1 ) « نهجالبلاغه » ج 1 باب خطب خطبه 13 ص 44 از چاپ مصر ، با پاورقى محمّد عبده .
( 2 ) « نهجالبلاغه » ج 1 ص 188 .
( 3 ) « نهجالبلاغه » ج 2 باب حكم فقره هفتم پس از حكمت 260 ص 196 چاپ مصر .