مىكند ؛ پس چگونه باشد كار در وقتىكه بين دو طبقه از آتش قرار گيرد ؛ ضجيع و همخوابهء سنگ سوزان ، و قرين و همنشين ديو سركش شيطان گردد !
آيا مىدانيد كه چون مالك : پاسبان دوزخ به خشم آيد و بر آتش غضب كند ، از غايت إحراق و سوزش آتش ، بعضى از آتش بعض ديگر را بشكند و خرد كند ، از جهت غضبى كه مالك نموده است ! و چون آتش را به قَهر و زجر خود مبتلا كند ، از آن زجر و قهر ، شرارههاى آتش از شدّت جزعى كه دارد از ميان درهاى دوزخ برجهد ! »
بارى ، از مجموع آنچه در مباحث سابق گفته شد ، به دست مىآيد كه جهنّم حجاب است . و حجاب عبارت است از غفلت و نسيان ذكر خدا ، كه آثار آن در هر يك از عوالم و نشآت به گونه اى خاصّ متجلّى شده ، و شخص محجوب و غافل را در آزار و عذاب قرار مىدهد . و اينچنين كسانى از حيات حقيقيّهء اخرويّه محروم هستند .
اصل و ريشهء جهنّم ، يأس از رحمت خداوند است
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَما يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ
. « 1 »
« اى كسانى كه ايمان آورده ايد ! دوست نگيريد گروهى را كه خداوند بر ايشان غضب كرده است ! آنان از آخرت مأيوس هستند همچنان كه كفّار از اهل قبور مأيوس مىباشند . »
هامش
( 1 ) آيه 13 ، از سورهء 60 : الممتحنة