ديگرى از حضرت صادق عليه السّلام به لفظ : لَا جَبْرَ وَ لَا تَفْوِيضَ وَ لَكِنْ أَمْرٌ بَيْنَ أَمْرَيْنِ آورده است . « 1 »
نامهء حضرت هادى عليه السّلام در نفى جبر و تفويض
و در « تحف العقول » نامه اى بسيار مفصّل از حضرت امام أبو الحسن الثّالث علىّ بن محمّدٍ الهادى عليهما السّلام در ردّ جبر و تفويض و اثبات عدل و منزله بين منزلتين كه براى جماعتى از اهل اهواز در پاسخ نامهء آنان نوشتهاند ، ذكر مىكند كه حاوى مطالب بسيار نفيس و استشهاداتى از بيان حضرت صادق عليه السّلام مىباشد . « 2 »
مجلسى رضوان الله عليه در « بحار الانوار » تمام اين نامه را آورده است . « 3 »
و شيخ طبرسى در « احتجاج » مختصرى از آن را تحت عنوان : نامهء آن حضرت به اهل اهواز در مسألهء جبر و تفويض ذكر كرده است . « 4 »
مسألهء أمرٌ بينَ الامرين از مسائل مهمّ و اصول شيعه محسوب مىشود . و الحقّ از آن امامان هُمام ، ابراز اين امر در آن زمان حكم يك معجزه را دارد ؛ زيرا كه تمام اصول و مطالب حقّهء الهيّه به واسطهء اين مسأله حلّ مىشود ، و كسى نمىتواند آن را انشاء كند مگر آنكه در آبشخوار معارف نشسته و حقيقت امر را با ديدگان بصيرت دل خود لمساً و عياناً مشاهده كند .
هامش
( 1 ) همان مصدر ، ص 160
( 2 ) « تحف العقول » طبع حروفى ، ص 458 تا ص 475
( 3 ) « بحار الانوار » طبع كمپانى ، ج 3 : عدل و معاد ، ص 20 تا ص 25
( 4 ) « احتجاج » طبرسى ، طبع نجف ، ج 2 ، ص 251 تا ص 257