انديشهء شخص متكبّر و صاحب جبروت . »
و بسيارى ديگر از اين آيات كه بر همين نهج وارد شده است .
و راجع به منافقين در سورهء منافقون فرمايد :
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا فَطُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ
. « 1 »
« اى پيامبر ! اينچنين است به علّت آنكه آنها ايمان آوردند و سپس كافر شدند . بنابراين بر دلهاى آنان مُهر خورده شد ، و بنابراين ايشان نمىفهمند و ادراك نمىكنند . »
مهر خوردن بر دلها و گوشها و چشمها مستند به خداست
و دربارهء كفّار كه در كفرشان شرح صدر دارند ، و غضب خدا و عذاب دردآور خدا براى آنهاست ، و تمام اين جهات را مسبَّب و معلول اختيار و انتخاب زندگى و حيات دنيا بر حيات جاودان آخرت مىداند ؛ بالاخره همهء اين اسباب و مسبّبات را معلول و مسبّب از مُهر خوردگى دلهاى آنها و گوشها و چشمهاى آنان دانسته و آنان را به غفلت نسبت ميدهد ؛ آنجا كه در سورهء نحل مىفرمايد :
وَ لكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ * ذلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ * أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ سَمْعِهِمْ وَ أَبْصارِهِمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ * لا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْخاسِرُونَ
. « 2 »
هامش
( 1 ) آيه 3 ، از سورهء 63 : المنافقون
( 2 ) ذيل آيه 106 و آيات 107 تا 109 ، از سورهء 16 : النّحل