كه آيا پيامبران نيامدند ، و شما را از لقاء و ديدار چنين روزى بر حذر نداشتند ؟ آنان در پاسخ ) مىگويند : آرى ! و ليكن كلمهء عذاب بر كافران محقّق و استوار شد . »
و همچون آيه :
أَ فَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذابِ أَ فَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ
. « 1 »
« آيا آن كسى كه كلمهء عذاب بر او محقّق و ثابت گرديده است ، پس آيا تو مىتوانى كسى را كه در آتش است برهانى و او را بگيرى و نجات دهى » ! ؟
عذاب و دوزخ ، كلمهء ثابت و محقّق خداست
و همچنين است بسيارى از آيات ديگر قرآن كريم دربارهء امّتهاى گذشته كه چون مخالفت پيامبران را نمودند و تمرّد و تجرّى كردند ، و بالاخره دچار عذاب دنيوى و هلاكت ، و غاية الامر به عذاب اخروى و پاداش جهنّم رسيدند ؛ كلمهء عذاب و گفتار عذاب بر آنها محقّق و ثابت شد . چنان كه در سورهء فصّلت و سورهء أحقاف و سورهء يس بيان مىفرمايد .
و از همهء آنها روشنتر و صريحتر اين آيه سورهء تنزيل است :
وَ لَوْ شِئْنا لَآتَيْنا كُلَّ نَفْسٍ هُداها وَ لكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ
. « 2 »
« و اگر ما مىخواستيم ، به هر نفسى هدايت او را مىداديم ، و ليكن گفتار من بر اين محقّق و استوار شده است كه هر آينه جهنّم را از
هامش
( 1 ) آيه 19 ، از سورهء 39 : الزّمر
( 2 ) آيه 13 ، از سورهء 32 : السّجدة