آنان كه نزد خدا هستند ، استكبار ندارند
اين از طرفى ، و از طرف ديگر در بسيارى از آيات قرآن ، خداوند تمجيد و تعريف مىكند كسانى را كه تكبّر و استكبار نمىورزند و از عبادت و اطاعت خدا سر باز نميزنند و بلندمنشى و بلندپروازى ندارند ؛ همچون آيه :
ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
. « 1 »
« ( و مىيابى اى پيغمبر ، نزديكترين اهل مودّت را به مؤمنين ، آن كسانى را كه ميگويند : ما نصارى هستيم ) به علّت آنكه از ميان آنها علماء روحانى و معنوى و رهبانان هستند ، و به علّت آنكه ايشان استكبار ندارند . »
و همچون آيه :
إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ يُسَبِّحُونَهُ وَ لَهُ يَسْجُدُونَ
« 2 » .
« حقّاً آنان كه در نزد پروردگار تو هستند از عبادت او استكبار
هامش
از لفظ متكبّر اراده شده است ، گرچه تصريحى نسبت به جميع متكبّران نشده است ، ليكن از اطلاق لفظِ جنس متكبّر در اين زمينهء خطاب ، استفادهء « عموم أفرادى » نيز مىشود . و بنابراين ، معناى آيه اين مىشود كه : خداوند بر تمام نواحى دل هر شخص متكبّرى مهر مىزند . و معلوم است كه آنچه را تقديم لفظ « كلّ » به همين بيانى كه نموديم مىرساند ، تأخير آن نميرساند . و به جهت همين نكتهء دقيقه لفظ « كلّ » مقدّم شده و در اين صورت أشمل و أعمّ از نقطهء نظر اجزاء موضوع خواهد بود .
( 1 ) ذيل آيه 82 ، از سورهء 5 : المائدة
( 2 ) آيه 206 ، از سورهء 7 : الاعراف