و محصّل معنى آنست كه : آن زنها و حوريّهها در روى آن فرشها آرميده - و يا در آن بهشتها هستند - و أبداً ميل به غير جفتهاى خود ندارند ، و كمال ميل آنان فقط به شوهرهاى آنهاست . و آنان باكره هستند ، و هيچكس چه از نوع انسان و چه از نوع جنّ ، با آنها آميزش ننموده و بواسطهء نكاح ، ازالهء بكارتشان را نكرده است .
كَأَنَّهُنَّ الْياقُوتُ وَ الْمَرْجانُ .
« 1 »
« گويا آنها در درخشندگى و تابناكى همانند ياقوت و مرجان مىباشند . »
هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ .
« 2 »
« مگر پاداش احسان و نيكوئى نمودن ، غير از نيكوئى و احسان مىباشد ؟ »
يعنى مؤمنين و مؤمنان كه در دنيا به ايمان و اطاعت از خدا و رسول خدا ، و پيمودن راه خلوص و تقوى ، از مقرّبين گرديده و از مُحسنين شدهاند ، خداوند به پاس احسانِ آنها بدانها احسان نموده و اين نعمتها را ارزانى ميدارد .
وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ .
« 3 »
« و از آن دو بهشت ، پائينتر و پستتر ، دو بهشت ديگر است . »
اين دو بهشت گرچه شبيه به دو بهشت سابقاند ، ولى از جهت منزله و قدر و قيمت ، فضل و شرفشان پائينتر و ارزش آنها كمتر است . چون آن دو بهشت قبل ، متعلّق به اهل اخلاص بود كه از مقام
هامش
( 1 ) آيه 58 ، از سورهء 55 : الرّحمن
( 2 ) آيه 60 از سوره 55 : الرحمن
( 3 ) آيه 62 از سوره 55 : الرحمن