أجرام عِلوى يا سِفلى تعلّق دارند . و عالم آنها عالم قَدَر ربّانى و لَوح مَحو و اثبات است .
طبقهء سوّم : أرواح مدبّرهء جزئيّه و نفوس خياليّهاى هستند كه به أجرام سفلى دخانيّه و يا ناريّه تعلّق گرفتهاند . و از اين گروهند قسمتى از إنس و جنّ و شياطين .
طبقهء چهارم : نفوس نباتيّه و غير نباتيّه از طبايعى كه در اجسام سارى و جارىاند مىباشند كه آنها را به حركت در مىآورند ، و خودشان نيز بواسطهء تحريكى كه آنها مىكنند متحرّك ، و به علّت تجدّدشان در هر آنى از آنات متجدّد ميگردند ؛ و همينها هستند كه خداوند در قرآن به آنها بدين گفتار اشاره فرموده است كه :
غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ
. « 1 »
« فرشتگان غليظ و شديدى كه هيچگاه نسبت به آنچه خداوند به ايشان امر كرده است مخالفت نمىكنند و آنچه را مأمور شدهاند بجا مىآورند . »
و خداوند اين دسته را در اين آيه با صيغهء ذوى العقول ياد كرده است ، زيرا همانطور كه بيان خواهد شد آنها تدبير كنندهء عقلانى و تحريك كنندهء روحانى دارند .
و همچنين از همين طبقه هستند « زَبانِيَه » و پاسداران جهنّم كه مورد امر واقع شدهاند به اين گفتار خداى تعالى :
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ
*
ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ
*
ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُها
هامش
( 1 ) ذيل آيه 6 ، از سورهء 66 : التّحريم