و باطل باشد .
چون براى هر يك از قواى نفسانيّه و غير نفسانيّه ، كمال مخصوص به خود آنهاست و لذّت و رنج ، و ملايمت و منافرت متناسب و لائق به خود آنهاست ؛ و بحسب آنچه را كه كسب مىكنند يا بجا مىآورند ، البتّه در طبيعت جزاء و وفاء دارند ؛ همانطور كه اين مطلب را حكماء اثبات و تقرير كردهاند كه : براى جميع مبادى و قوا ، خواه عالى باشد يا پائين ، غايات طبيعيّه موجود است .
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً
. « 1 »
« در رسيدن و وصول به خيرات ، از يكديگر پيشى بگيريد و مسابقه كنيد ! هر جا كه باشيد خداوند همگى شما را خواهد آورد ! »
و نيز گفتار خدا :
وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها
. « 2 »
« از براى هر موجود ، وجههاى است كه خداوند آن وجهه را مىكشد و هدايت و رهبرى مىكند و به هر جا بخواهد بر ميگرداند . »
و نيز اشاره به همين است گفتار خداوند تعالى :
ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها إِنَّ رَبِّي عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
« 3 »
هامش
( 1 و 2 ) اين دو فقره دو قطعه از يك آيه است ، بدين قسم :وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. ( آيه 148 ، از سورهء 2 : البقرة
( 3 ) قسمتى از آيه 56 ، از سورهء 11 : هود