و بعضى را رها كند . » . . . . . . . . . امَّا راوى اين حديث ابوهريره است كه در زمان حياتش و بعد از مماتش احاديث بسيارى را از او ردّ كردهاند حتّى آن احاديثى را كه تصريح كرده است كه من آنها را از پيغمبر شنيدم مانند حديث خَلَقَ اللهُ التُّرْبَةَ يَوْمَ السَّبْتِ . « 1 » « خداوند خاك را در روز شنبه آفريد . »
و ما در امروز بدين كلمهء كوتاه اكتفا مىكنيم و تشكّر خود را نسبت به طبيب حاذق بارع دكتر سالم محمد كه اين بحث نافع را نشر داده است ابراز مىداريم ، و براى وى و ساير همقطاران او از أطبّاء دعاى خير مىنمائيم و پس از آن براى رجال علم جميعاً از مهندسين و فلكيّين و جغرافيّين و غيرهم تقاضا داريم تا به ابحاث علميّهء نافعهء خودشان با وسائل صحيحهاى كه اسلام بدان دعوت نموده است استمرار دهند ، و از احدى در اين باره ترس نداشته باشند . . .
المنصورة - محمود ابوريَّه
و در همان روز كه مجله الرِّسالة اين گفتار فوق را كه روز 24 / 12 / 1951 باشد انتشار داد : از حضرت دكتر سالم محمد كه در آن هنگام مدير بيمارستان كفر الشيخ بود صورت تلگرافى به دستم رسيد كه براى ضبط و تسجيل در تاريخ عين متن آن را نشر مىدهم :
الاستاد محمود أبورَيَّه بَكْ - المنصورة - بِمَقَالِكَ مُغْتَبِطُونَ ، وَ لَكَ شَاكِرُونَ !
دكتور سالم محمد
« استاد محمود ابوريّه بك - منصوره - از گفتارت مسروريم و سپاست مىنهيم . »
در اينجا شيخ محمود ابوريَّه پس از شرح مفصّلى دربارهء اين حديث و ردّ مفصّلى از سيّد محمّد رشيد رضا كه مستدلّا به طور اتقان اين حديث را باطل دانسته است ، و پس از بيان مضرّات ذُباب و قَذارت آن عند العرب آن را خاتمه داده است . « 2 »
هامش
( 1 ) از كسانى كه در عصر ما بر حديث ذباب اشكال كردهاند دكتر محمد توفيق صدقى است .
( 2 ) « شيخ المضيرة ابوهريرة دوسى » طبع دوم ص 221 تا ص 228 . و نيز ابوريّه در كتاب