يعقوبى در تاريخ خود آورده است كه عبد الملك اهل شام را از حجّ منع كرد ، به جهت آنكه عبد الله بن زبير كه در مكه بود ايشان را به بيعت با خود مىگرفت . چون عبد الملك اين امر را نگريست نگذاشت تا شاميان به مكّه روند .
ضَجَّه و غوغاى مردم برخاست و گفتند : تو ما را از حج بيت الله الحرام منع مىكنى ، و آن فريضهاى است كه خداوند بر ما فرض نموده است !
عبد الملك به آنان گفت : اين است ابن شهاب زُهْرى كه شما را حديث مىكند كه رسول الله گفته است : لَا تُشَدُّ الرِّحَالُ إلَّا إلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ : الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ، وَ مَسْجِدى ، وَ مَسْجِدِ بَيْتِ الْمَقْدِسِ . وَ هُوَ يَقُومُ لَكُمْ مَقَامَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ .
وَ هَذِهِ الصَّخْرَةُ الَّتِى يُرْوَى أنَّ رَسُولَ اللهِ وَضَعَ قَدَمَهُ عَلَيْهَا لَمَّا صَعِدَ إلَى السَّمَاءِ ، تَقُومُ لَكُمْ مَقَامَ الْكَعْبَةِ .
« بار قافلهها بسته نمىشود مگر براى كوچ كردن به سه مسجد : مسجد الحرام ، و مسجد من ، و مسجد بيت المقدس . و مسجد بيت المقدس براى شما بجاى مسجد الحرام است و جانشين آن مىباشد .
و اين صخره ( سنگى ) است كه روايت شده است : چون رسول اكرم به آسمان عروج كرد قدم خود را بر روى آن نهاد . اين صخره قائم مقام كعبه مىباشد ! »
عبد الملك بر روى صخره قبّهاى ساخت ، و پردههاى ابريشمين بر آن بياويخت ، و خدمتكاران و دربانانى براى آن بگماشت . و مردم شروع كردند در اطراف آن طواف كردن به همان قسمى كه در اطراف كعبه طواف مىكردهاند . و اين امر در ايَّام بنى اميَّه ادامه داشت . « 1 »
گُلْدْزِيْهِرْ بناى بحث خود را بر اين رأى نهاده است . و اين را استاد دكتر مصطفى سباعى در كتاب خود : « السُّنَّة و مكانتها فى التَّشريع الإسلامى » از مسودّهء استاد دكتر
هامش
( 1 ) « تاريخ يعقوبى » : احمد بن ابى يعقوب بن جعفر بن وَهَب بن واضح كاتب عبّاسى ، طبع بيروت سنهء 1379 ه ، ج 2 ص 261 .