آيا آن سايه تبعى هست يا نيست ؟ !
جابر گفت : تبعى است .
جعفر صادق پرسيد : تابعِ چه مىباشد ؟ !
جابر جواب داد : تابع دو چيز : اول روشنائى خورشيد ، دوم وجود خود من ، و بدون اين دو ، سايه به وجود نمىآيد .
جعفر صادق گفت : بر طبق اصل حكمت حتّى سايهء تو كه بر زمين افتاده و بعد از غروب خورشيد به ظاهر از بين مىرود ، از بين نخواهد رفت تا چه رسد به روح تو ، و لو داراى زندگى تبعى باشد . « 1 »
4 - سوال جابر بن حيّان راجع به ستارگان
جابر از حضرت در پى سؤال از اين كه به چه علّت ستارگان سيّارات از حركت باز نمىايستند ، مطلب را دنبال مىكند تا اينكه مىگويد : شكل ستارگان در فضا چگونه است ؟ !
جعفر صادق جواب داد : بعضى از ستارگان آسمان اجرام جامد هستند ، بعضى ديگر اجرام مايع مىباشند ، و يك قسمت از ستارگان آسمان از أبخِرَه به وجود آمده است .
جابر بن حيّان با تعجب پرسيد : چگونه مىتوان قبول كرد كه ستارگان آسمان از أبخره باشند ؟ ! و آيا ممكن است كه بخار اين طور كه ما هنگام شب ستارگان را مىبينيم داراى درخشندگى باشد ؟ !
جعفر صادق گفت : تمام ستارگان از أبخره تشكيل نشده ، ولى ستارگانى كه از أبخره تشكيل گرديده گرم است ، و گرماى زياد سبب درخشندگى ستاره مىشود همانطور كه گرماى زياد سبب درخشندگى خورشيد مىگردد . و من فكر مىكنم كه
هامش
( 1 ) « مغز متفكّر جهان شيعه » ص 564 و ص 565 .