[ على اكبر عليه السّلام تربيتشدهء دو مكتب حسن و حسين عليهما السّلام ]
بارى از اين عبارت مرحوم محدّث بر مىآيد كه : حضرت على اكبر در دامان دو امام تربيت شده است ، و مؤدّب به آداب هر يك از آن بزرگوار گرديده است ، فلهذا حكم پسر هر دو امام را دارد ، و شاهد ، سلام بر اوست كه در آن به ابْنُ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ تعبير گرديده است .
در اينجا مىگوئيم : اگر تربيت هر دو امام و آداب هر دو امام صد در صد يكى بود ، و أبَداً تفاوتى نداشت ، اين شرح و تفصيل موردى نداشت ! و اگر حزن و غصّه در امام اثرى ندارد ، و امرى است صورى ، در اين صورت محاسن بر روى دست گرفتن و به خدا پناه بردن و شكايت از قوم عنيد را به او نمودن چه معنى دارد ؟ ! نه ! نه ! البته اين طور نيست ، و امام را روئين تن دانستن ، و بدون حواس بشرى فرشتهاى پنداشتن ، و جنگ و زخم و أسْر و نَهْب را دربارهء او فقط امور شبيه به بازيچه و خيمهشببازى تصوّر نمودن ، چقدر از واقعيّت به دور مىباشد . سيّد الشهداء عليه السّلام با جميع امكانات و تعيّنات بشرى ، و با تمام قوا و جوارح قابل ادراك لذّتهاى مادّى و طبيعى ، و با وجود نفس وسيع و مُحِبّ رياست غريزى صرف نظر از رضاى حقّ ، از تمام اين منازل و مراحل عبور نمود ، و همه را به خاك نسيان سپرد ، و همه را فداى محبوب كرد ، و با عشق بازى خداوندى پشت پا بر همه عالم زد ، و يك تنه تكسوار ميدان به سوى خدا كوچ كرد ، و خيمه و خرگاه خود را از دو جهان بربست ، و با لباسى كهنه و پاره ، و بدنى سراپا جراحت بار نياز خود را در آستان قدس عزَّت ربوبى فرود آورد ، صلّى الله عليك يا أبا عبد الله !
[ گفتار بلند كاشف الغطاء دربارهء فداكارى امام حسين عليه السّلام ]
بارى در اينجا كه مىخواهيم اين مجلّد از « امامشناسى » را خاتمه دهيم ، چقدر مناسب است گفتارى را از آية الله كبير حاج شيخ محمد حسين كاشف الغِطاء در كتاب « جَنَّةُ الْمَأوَى » حكايت كنيم . وى گويد :
التَّضْحِيَةُ فِى ضَاحِيَةِ الطَّفِّ
« فداكارى در قربانگاه كربلا »
فداكاريى كه امام شهداء و پدر امامان در روز طفّ بدان ذِروه بالا رفت و صعود