به مدّت درازى بوده است ، بنابراين مراد سيوطى از اهل سنّت مىباشد ؛ با آنكه پيش از ابو حنيفه جماعتى از فقهاى شيعه تصنيف در علم فقه نمودهاند ، مانند قاسم ابن محمد بن أبى بكر تابعى ، و سعيد بن مُسَيِّب فقيه قرشى مَدَنى ، يكى از فقهاى ششگانه ، متوفّى در سنهء نود و چهار كه تولّد وى در زمان خلافت عمر بن خطّاب بوده است .
قرابت حضرت صادق عليه السّلام با قاسم بن محمد بن ابى بكر
و قاسم بن محمد بن ابى بكر در سنهء صد و شش بنابر قول صحيح وفات كرده است . او جدّ مادرى مولانا امام جعفر صادق عليه السّلام بود ؛ چون مادر حضرت : امّ فَرْوَه دختر قاسم بود .
و او با دختر امام زين العابدين على بن الحسين عليهما السّلام تزويج نموده بود . « 1 »
هامش
( 1 ) مرحوم سيد حسن صَدْر به همين عبارت در « تأسيس الشِّيعة » ص 298 در ترجمه سعيد بن مسيّب ضمناً ذكر نموده و گفته است : قلتُ : و القاسم بن محمّد بن أبى بكر . . . . كان تزوّج بنت الامام زين العابدين على بن الحسين عليهمالسلام . اقول : آنچه از تواريخ بر مىآيد آن است كه : حضرت امام زين العابدين با قاسم بن محمّد پسر خاله بودهاند . زيرا دو دختر يزدجرد شهريار ايران را حضرت ابا عبد الله الحسين و محمّد بن ابى بكر به نكاح خويش درآوردند . از زوجهء حضرت سيد الشّهداء عليه السلام حضرت امام زين العابدين و از زوجهء محمّد ، جناب قاسم به دنيا آمدند . بنابراين ، اين دو بزرگوار با يكديگر پسر خاله شدند . حضرت سجاد عليهالسّلام امّ عبد الله دختر حسن بن على بن أبيطالب را به نكاح خويش درآوردند و از وى حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام پا به جهان گذاردند و قاسم بن محمّد دختر عموى خود : عبد الرّحمن بن أبى بكر را تزويج نمود و از وى امّ فرَوه به دنيا آمد . حضرت باقر عليهالسّلام ام فروه را به زنى گرفتند و از او حضرت امام بحقّ ناطق جعفر الصادق متولد شدند . و كلامى كه از آن حضرت وارد است : وَلَّدَنِى أبُو بَكْرٍ مَرَّتَيْنِ [ 1 ] دلالت بر آن دارد . زيرا والدهء ماجدهء ايشان : امّ فَرْوَه ، پدرش قاسم بن محمّد بن أبى بكر بوده و مادرش اسماء بنت عبد الرحمن بن ابى بكر بود ، لهذا از طرف پدر و مادر منسوب به او مىباشد . اين است ترجمه احوال قاسم و امّ فَرْوه و حضرت امام زين العابدين و الصّادقين عليهمالسلام از جهت نسب .
در « تنقيح المقال » ج 2 ، ص 23 در ترجمه قاسم گويد : ظاهرٌ كَوْنُهُ إمَاميّاً لِمَا رواه فى مَحْكىِّ قربِ الإسناد عن ابن عيسى ، عن البزنطى قال : ذكر عند الرّضا عليه السلام القاسم بن محمّد خال أبيه و سعيد ابن المُسيِّب ، فقال : كَانَا على هَذَا الامرِ - إلى أن قال فى رواية اخرى عن الصّادق عليه السلام إنّه قال : و كانت