مرتبهء اسناى از مجد و مقام رسيدهاند و در ذروهء عالى از شرف مسكن گرفتهاند . از ايشان است جدِّ أعلاى آنان : زيد شهيد . « 1 »
[ توبيخ امام رضا عليه السّلام زيد بن موسى را دربارهء خروج او ]
و أيضاً دربارهء زيد بن موسى بن جعفر عليهما السّلام گويد : و آنچه را كه أبو نُعَيْم و خطيب از حضرت امام رضا عليه السّلام نقل كردهاند كه : برادرش : زَيْد را توبيخ كرد در وقتى كه بر مأمون خروج كرد ، هنگامى كه حضرت به او گفت : مَا أنْتَ قَائِلٌ لِرَسُولِ اللهِ ؟ ! أغَرَّكَ قَوْلُهُ : إنَّ فَاطِمَةَ أحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَحَرَّمَهَا اللهُ وَ ذُرِّيَّتَهَا عَلَى النَّارِ ؟ !
إنَّ هَذَا لِمَنْ خَرَجَ مِنْ بَطْنِهَا لَا لِى وَ لَا لَكَ ! وَ اللهِ مَا نَالُوا ذَلِكَ إلَّا بِطَاعَةِ اللهِ . فَإنْ أرَدْتَ أنْ تَنَالَ بِمَعْصِيَتِهِ مَا نَالُوهُ بِطَاعَتِهِ إنَّكَ إذاً لَاكْرَمُ عَلَى اللهِ مِنْهُمْ !
« تو به پيغمبر چه خواهى گفت ؟ ! آيا گفتار پيامبر تو را فريفته است كه : حقّاً فاطمه به پاس آنكه عصمت خود را حفظ نمود ، خداوند او و ذرّيّهء او را بر آتش حرام كرده است ؟ !
اين كلام راجع به كسانى است كه از شكم او بيرون آمدهاند . نه براى من مىباشد و نه براى تو ! قسم به خدا ، ايشان آن مقام را حائز نگشتهاند مگر به اطاعت از خداوند . و عليهذا اگر تو مىخواهى به معصيت خدا به دست آورى آنچه را كه ايشان از راه طاعت خدا به دست آوردهاند ، در اين صورت تو در نزد خداوند گرامىتر از آنان خواهى بود ! »
اين پاسخ حضرت امام رضا به زَيْد از باب تواضع و ترغيب بر طاعات و گول نخوردن به مناقب و فضايل انسان است گرچه بسيار باشد ، همانطور كه اصحاب رسول الله آنهائى كه بهشتى بودنشان يقينى بود ، در عين حال در نهايت خوف و غايت مراقبه بودهاند . و گرنه لفظ ذرّيّه اختصاص به كسانى كه از بطن فاطمه خارج شدهاند ندارد ، و در زبان عرب عموميّت دارد .
هامش
( 1 ) « الغدير » ، ج 3 ، مُلْتَقَطاتى از ص 57 تا ص 69 .