سند نيز مانند سند سابقش گويندهء حدَّثنا معيّن نشده است ، و اجمال سند قبلى عيناً در اين سند نيز موجود است .
پاسخ آن است كه : در ميان راويان حديث ، اين مطلب رائج و دارج است كه : در ميان سلسلهء سندى كه مشغول بيان آن مىباشند ، اگر از نقطه اى بقيّهء سند با طريق ديگرى روايت شده باشد ، سند را در آنجا قطع مىكنند ، و روايت را با حدّثنا و أخْبَرنا و أمثالهما بدان طريق دگر ذكر مىكنند ، آنگاه دوباره بر مىگردند ، و از نقطهء مقطوعه ، بقيّهء سند قبلى را ذكر نموده و به سند پايان مىدهند .
و آن را حَيْلُولَة گويند ، و غالباً با علامت « ح » كه مُخَفَّف حيلوله است نقطهء سند جديد را مشخّص مىنمايند .
اصطلاح حيلوله از موضوعات سابقين است امَّا نه از اصطلاحات زمان عُكْبَرى و امثاله ، مضافاً به آنكه ذكر حيلوله امرى لازم نيست ، و در بسيارى از روايات مىبينيم : سند را كه تغيير شكل مىدهد بدون ذكر عنوان حيلوله آوردهاند .
در روايت صحيفهء كامله ، در روايت حسنى مىدانيم كه : راوى از أبو الْمُفَضَّل شَيْبَانى ، شيخ بسيار راستگو ( صدوق ) أبو منصور محمد بن محمد بن احمد بن عبد العزيز عُكْبَرىّ مُعَدَّل مىباشد .
سيد اجلّ اين روايت را با اين طريق نقل مىكند تا مىرسد به موقع بيان روايت با سند ديگر كه به سند مطهرى ( در مقابل حسنى ) معروف است .
در آنجا با همان سند غاية الأمر بدون ذكر حَيْلُولَة ، روايت مطهرى را ذكر مىكند ، و معلوم است كه : قائل : وَ حَدَّثَنَا أبُو الْمُفَضَّل در پايان صحيفه در روايت مطهرى همان راوى آن در اوّل صحيفه در روايت حسنى مىباشد . وى أبو منصور محمد بن محمد بن احمد بن عبد العزيز عُكْبَرىّ مُعَدَّل است كه در اينجا و در آنجا از أبو المُفَضَّل روايت نموده است .
ثانياً - گفتهاند : قضيه در اين سند هم مانند صحيفهء قديمه تا اوَّلِ خواب رسول خداست و تتمّهء روايت صحيفهء معروفه در اين سند ذكر نشده است .
امام شناسى (فارسى) — صفحة 192
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٩٢