اين صحيفه نزد أمير المؤمنين عليه السّلام بود ، و ابن عبّاس آن را در ذى قار نزد وى ديده است و به آن حضرت گفتند : بخوان براى من اين صحيفه را ! پس أميرالمؤمنين عليه السّلام آن را براى او قرائت نمود ، و چون به داستان مقتل حسين عليه السّلام رسيد و كسى كه وى را به قتل مىرساند ، أميرالمؤمنين عليه السّلام به شدّت گريست و سپس صحيفه را درهم پيچيد . ( اين مطلب در مجلّد پنجم از « بحار الانوار » كمپانى ، ص 16 وارد است . )
محدّث قمّى مىفرمايد : أقُولُ : ظاهراً اشاره به اين صحيفه نموده است ابن عبّاس در هنگامى كه به واسطهء عدم يارى و نصرت امام حسين عليه السّلام مورد مؤاخذه واقع شد ، آنجا كه گفت : إنَّ أصْحَابَ الْحُسَيْنِ لَمْ يَنْقُصُوا رَجُلًا وَ لَمْ يَزِيدُوا ؛ نَعْرِفُهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ مِنْ قَبْلِ شُهُودِهِمْ !
« اصحاب امام حسين يك نفر در ميانشان كم و زياد نمىشود . ما آنها را به اسامى شان پيش از شهادتشان مىشناسيم . »
و ظاهراً اين صحيفه همان ديوانى است كه بار شترى بود كه با امام حسن عليه السّلام بود و هر جا مىرفت با خود مىبرد و از آن جدا نميشد . و بيان اين صحيفه در مادّهء حَذَفَ گذشت . « 1 »
[ روايات وارده دربارهء جفر ]
مجلسى رضى الله عنه - در « بحار الانوار » جميع احاديثى را كه در باب علم جَفْر وارد شده است گرد آورده است . بعضى از آنها ظهور دارند در اينكه : مراد از اين علم ، علم به احكام و شرايع است ؛ و آن را جَفر گويند به سبب آنكه روى پوست گوسفند نوشته شده است . و بعضى از آنها ظهور دارند در اينكه : مراد از اين علم اطّلاع بر حوادث ايّام و مَغيبات است كه از روى حساب مشخّص مىگردد . و ما در اينجا به طور انتخاب شش روايت از دستهء اوّل ، و شش روايت از دستهء دوّم را ذكر مىنمائيم و پس از آن در محصّل و مُفاد آنها به بحث مىپردازيم . امّا دستهء اوّل :
اوّل از « بصائر الدّرجات » از احمد بن محمّد از على بن حَكَم ، از حسين بن
هامش
( 1 ) « سفينة البحار » ج 2 ، ص 15 مادّهء ص ح ف .