ملايرى دامت بركاته مىباشد و ايشان از اعزّ اصدقاء و رفقاى سابق ما در دوران تحصيل علوم دينيّه در حوزهء مقدسه علميّهء قم هستند ، امّا تماماً محصول إفادات خود استاد آية الله بروجردى است . ( همچنان كه تأليف اصل كتاب نيز دستور و طرح أوليّه و با ارشادات خصوصى و تنبيهات خود ايشان صورت گرفته و از نظرشان گذشته است . ) در اين مقدّمه اين حديث را به سى و چهار نفر صحابى و صحابيّه نسبت مىدهد . امّا براى حقير تا كنون در اثر تتبّع بيش از سى و چهار نفر شناخته شدهاند ؛ با وجود آنكه در « الصّواعق المُحْرِقة » بيست و اندى را ذكر مىكند ، و علّامه خبير متضلّع و متتبّع و نحرير بحث و نقّاد حضرت آية الله مير حامد حسين لكهنوئى هندى نيشابورى نيز در كتاب نفيس و ارزشمند خود « عَبَقات الأنْوار » از بيست و پنج نفر تجاوز نمىكنند .
[ عبقات الانوار و شرح حديث ثقلين ]
مير حامد حسين - رضوان الله عليه - جزء اوّل از مجلد دوازدهم « عبقات » را منحصراً در بحث از سند اين حديث قرار دادهاند و از يكصد و هشتاد و هفت نفر از مشاهير علماى اهل سنّت كه اين حديث را روايت كرده و يا اثبات نموده و يا تصحيح كردهاند ، بحث كافى و تمامى بهعمل آوردهاند كه مجموع آن قريب يكهزار صفحه است .
مير حامد حسين شرح حال و ترجمهء اين 187 نفر را بهطور تفصيل ذكر فرموده است و متن روايت را با عبارات مختلفه و تعابير متفاوته آن ، آوردهاند با ذكر كتبى كه در آنجا درج شده است با نام راوى روايت ، به طورى جالب و جاذب و دلنشين آوردهاند ، و با اشارات و تتبّعات زيبا و لطيف و متقن و مستحكم حديث را اثبات مىكنند ، كه صرف نظر از بقيهء مجلّداتِ اين مجموعهء مباركه ، مىتوان همين مجلّد ثَقَلَيْن را گنجينهاى از علم و بصيرت و خبرويّت دانست « 1 » . اين كتاب نام علماى اهل سنّت را كه اين حديث را آوردهاند ، به ترتيب قرون از قرن دوم تا سيزدهم هجرى آورده است .
گرچه بعد از اين آيت بزرگ ، بسيارى از علماء أعلام دربارهء اين حديث كتابهاى
هامش
( 1 ) طبع اوّل اين كتاب در دو مجلّد در سنهء 1314 هجرى قمرى در هند و طبع دوم آن در اصفهان توسط مؤسسهء نشر نفايس مخطوطات اصفهان در سنهء 1379 و 1380 هجرى قمرى صورت گرفته است .