نمىدانند » ؟
و از آنچه گفته شد ، روشن شد كه آن رفع درجاتى كه در اين آيه ذكر شده است مخصوص به كسانى است كه به آنها علم داده شده است و فقط براى سائر مؤمنان يك درجه از ترفيع مقام ، باقى مىماند . و تقدير اين طور مىشود : خداوند كسانى را كه از شما ايمان آوردهاند ، يك درجه ترفيع مقام مىدهد و كسانى را كه از شما داراى علم هستند به چندين درجه ترفيع مىدهد .
و در اين آيه از تعظيم امر علماء و ترفيع قدر و مرتبت آنها چنان بيان شده كه مقدار آن براى كسى مخفى نيست ، و خداوند اين حكم را در ذيل آيه با گفتار خود كه : و الله بما تعملون خبير تأكيد نموده است « 1 » .
علوم مختلف و متنوّعى كه از امير المؤمنين عليه السّلام به ظهور رسيده است براى علماء و اهل خبره جاى شبهه و شك نيست . در كتب سير و تواريخ و احاديث و تفاسير و سنن و فقه و قضاء و طبّ و نجوم و فلكيّات و كتب اقتصاد و معامله و مسائل رياضى و علوم الهى و حكمت و عرفان و تزكيه و اخلاق و حتّى در علوم عربيّت و ادبيّت و فصاحت و بلاغت و نحو و عروض و غيرها ، ما مسائلى را مىيابيم كه مطرح شده است و مطرح كنندهء اين مسائل فقط امير المؤمنين عليه السّلام است و قبل از او سابقه نداشته و ديگران پس از آن حضرت همه به دو رجوع كرده و از انوار علوم او اقتباس نمودهاند « 2 » .
هامش
( 1 ) - « الميزان فى تفسير القرآن » ج 19 ، ص 216 و ص 217 .
( 2 ) - آية الله سيد حسن صدر در كتاب « الشيعة و فنون الاسلام » ص 49 گويد : و قبل از شروع در تقدم شيعه در علوم قرآن ناچاريم از تذكر اين نكته كه امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السّلام در تقسيم علوم قرآن مقدم بر همه بودهاند ، زيرا كه ايشان شصت نوع از انواع علوم قرآن را املا فرموده و براى هر يك از آنها مثالى بخصوصه ذكر نمودهاند ، و اين در كتابى است كه ما از او با عدهء طرقى كه روايت مىكنيم تا امروز در دست ما باقى است . و به عنوان اصل براى هر كس كه در انواع علوم قرآن چيزى نوشته است به حساب مىآيد .