گفت : قسم به خدا اگر با ابوبكر بيعت نكنى گردنت را مىزنم . حضرت فرمود : در اين صورت تَقْتُلُونَ عَبْدَ اللّهِ وَ اخا رَسُولِهِ « بنده خدا و برادر رسُول خدا را كشتهايد » عمر گفت بنده خدا بودن را قبول داريم امّا برادر بودن با رسُول خدا را قبول نداريم . ابن قتيبه گويد :
فَاخْرَجُوا عَلِيّاً فَمَضَوْا بِهِ الى ابى بَكْرٍ فَقالوُا لَهُ : بايِعْ ، فَقالَ : انْ انَا لَمْ افْعَلْ فَمَهْ ؟ قالُوا : اذَنْ وَ اللّهِ الذَّى لا الهَ الّا هُوَ نَضْرِبُ عُنُقَكَ . قالَ : اذاً تَقْتُلُونَ عَبْدَ اللّهِ وَ اخا رَسُولِهِ ، قالَ عُمَرُ : امّا عَبْدُ اللّه فَنَعَمْ ، وَ امّا اخُو رَسُولِهِ فَلا ، وَ ابُو بَكْرٍ ساكِتٌ لا يَتَكَلّمُ ، فَقالَ لَهُ عُمَرُ : ألا تَأْمُرُ فيهِ بامْرِكَ ؟ فَقالَ : لا أُكْرِهُهُ عَلى شَىْءٍ ما كانَتْ فاطِمَةُ الى جَنْبِهِ ، فَلَحِقَ عَلِىٌّ بِقَبْرِ رَسُولِ اللّهِ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يَصيحُ وَ يَبْكى ، وَ يُنادى :
« ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَ كادُوا يَقْتُلُونَنِي
. » « 1 »
« عمرو همراهان او به خانه على ريختند و على را از منزل بيرون كشيده به نزد ابوبكر آوردند و به او گفتند : بيعت كن . على گفت : اگر من بيعت نكنم چه خواهيد كرد ؟ گفتند : سوگند به خدائى كه معبودى جز او نيست گردن تو را مىزنيم . على گفت : بنابر اين بنده خدا و برادر رسُول خدا را كشتهايد . عمر گفت : امّا بنده بودن تو را نسبت به خدا قبول داريم ولى برادر بودن تو را با رسُول خدا نَه « 2 » و ابوبكر ساكت بود و ابداً سخنى نمىگفت . عمر به او گفت : آيا امر خود را درباره على صادر
هامش
( 1 ) « الامامة و السياسة » ج 1 ص 13 . و نيز در « غاية المرام » ص 546 تحت عنوان الحديث الثانى از ابنابىالحديد در « شرح نهج البلاغه » نقل مىكند كه اميرالمؤمنين را كه به سوى مسجد مىبردند مىفرمود : انا عبداللّه و اخو رسوله . و در كتاب سليم بن قيس در ص 251 عين مطلبى را كه از « الامامة و السياسة » نقل كرديم راجع به انكار عمر اخوّت علىّبنأبىطالب را در آنجا نيز نقل مىكند كه عمر گفت : امّا اخو رسُول اللّه فلا . و ابنابىالحديد در « شرح النهج » ج 11 ص 111 ( 20 جلدى ) گويد : روى كثير من المحدثين انه عقيب يوم السقيفة تالم و تظلم و استنجد و استصرخ حيث ساموه الحضور و البيعة و انه قال و هو يشير الى القبر :ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَ كادُوا يَقْتُلُونَنِي. و انه قال : وا جعفراه و لا جعفر لى اليوم ! وا حمزتاه و لا حمزة لى اليوم !
( 2 ) در غالب روايات وارد است كه عمر انكار اخوّت حضرت امير را نمود ولى در كتاب سليم بن قيس ص 86 و نيز در « غاية المرام » سطر آخر ص 551 نقلًا عن كتاب سليم وارد است كه ابوبكر نيز انكار اخوت آن حضرت را نموده است قال : فلما انتهى بعلى الى ابىبكر انتهره عمرو قال له : بايع فقال له على ( ع ) : ان انا لم ابايع فما انتم صانعون ؟ قالوا : فقتلك ذلا و صغار افقال : اذا تقتلون عبداللّه و اخا رسُول اللّه . فقال ابوبكر : امّا عبداللّه فنعم و امّا اخو رسُول اللّه فلا نعرفك بهذا . فقال : أ تجحدون ان رسُول اللّه آخى بينى و بينه ؟ قال : نعم فاعاد ذلك ثلاث مرات - الحديث .