و در باب مادّهء عَدمَ گويد : عَدمَ المالَ عَدْماً وَ عَدَماً : فَقَدَهُ فَهُوَ عادِمٌ وَ الْمالُ مَعْدومٌ . وَ أعْدَمَ اللَّهُ فُلاناً الشَّىْءَ : جَعَلَهُ عادِماً لَهُ .
و در « مصباح المنير » گويد : فَقَدْتُهُ فَقْداً ( مِنْ بابِ ضَرَبَ ) وَ فِقْداناً : عَدِمْتُهُ فَهُوَ مَفْقودٌ وَ فَقيدٌ .
و در « مجمع البحرين » گويد : نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ ، هُوَ مِنْ قَوْلِهِمْ : فَقَدْتُ الشَّىْءَ فَقْداً ( مِنْ بابِ ضَرَبَ ) وَ فِقْداناً : عَدِمْتُهُ فَهُوَ مَفْقودٌ ؛ وَ مِثْلُهُ افْتَقَدْتُهُ .
و در « لسان العرب » گويد : فَقَدَ الشَّىْءَ يَفْقِدُه فَقْداً وَ فِقْداناً وَ فُقوداً فَهُوَ مَفْقودٌ وَ فَقيدٌ : عَدِمَهُ ؛ وَ أفْقَدَهُ اللَّهُ إيّاهُ .
بنابراين ، خوب روشن مىشود كه معنى فَاقِدَ كُلِّ مَفْقُودٍ ، آنست كه خداوند نيستكنندهء هر نيستى است به نحو سلب مطلق ؛ در مقابل واجِدُ كُلِّ مَوْجودٍ .
و مؤلّف محترم كتاب « الاخبار الدّخيلة » چنين پنداشتهاند كه معنى غيبت معنى مطابقى مادّهء فقدان است ، و چون غيبت چيزى از خدا معنى ندارد ، فلذا خدا را فاقد نمىتوان گفت ؛ درحالىكه اين پندار اشتباه است و معنى فقدان ، اعدام و نيستى است نه غيبت و عدم مصاحبت .
و لطيف اينجاست كه ابن عيّاش هم اگر جاعل اين دعاى مروىّ باشد ، همانطور كه سابقاً گذشت به شهادت نجاشى عالم به فنون شعر و ادب بوده است و شعر نيكو و پاكيزه مىگفته و ادبيّات او قوىّ بوده است ، آنگاه چگونه متصوّر است كه معنى فاقد را نداند ، و چنين دعاى عالى المضمون را به چنين غلط ادبى خراب كند ؟ !
و امّا اشكال پنجم كه چنين پنداشتهاند : وَ الْبُهْمِ الصَّافِّينَ معنى مناسبى ندارد . جز آنكه بُهم 2 را جمع بُهمَه بدانيم ؛ و آن به معنى اسبسوارِ
الله شناسى (فارسى) — صفحة 312
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣١٢