/ 236
آيا ياد آورندهاى هست ؟
رهنمودهايى از آيات :
در اين سوره و سورهاى پس از آن اسلوب تازهاى مشاهده مىشود : و آن اين كه يكى آيه چند بار در يك سوره تكرار پيدا مىكند ، چنان كه در سورهء الرحمن آيهء كريمهء
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ
و در اين سوره گفتهء خداى تعالى :
وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ
چندين بار تكرار مىشود ، و قرآن حكيم اين پرسش را با صداى بلند در افق زمان و مكان و در قلب هر انسان به گردش مىاندازد كه : آيا در آن جا كسى هست كه به وسيلهء قرآن ميسّر كنندهء ذكر به ياد داستانهاى گذشتگان افتد و عبرت گيرد ؟ ؟
انسان از جانب خود ، علم به عاقبت امور و سنّتهاى زندگى فردى و اجتماعى پيرامون خويش را جز از دو راه به دست نمىآورد :
1 - تجربهها و آزمودههاى ديگران . با دانستن اين كه انسان بار ديگر به زندگى پس از مرگ باز نمىگردد / 237 تا در اولى تجربه كند و در دومى از آن پند گيرد .
2 - وحى الاهى .
گاه قرآن سنتهاى الاهى را در آفريدگان به صورت مستقيم براى ما كشف مىكند ، و گاه آن را از راه عبرت گرفتن از قصههاى گذشتگان در اختيار ما قرار مىدهد ، پس بدين گونه دو روش را با هم جمع مىكند و بر هر كس كه بخواهد متذكّر شود ( و ضمير و عقل او تنبيه پيدا كند ) لازم است كه به قرآن مراجعه كند ، و آن را مكمل و راهنماى فطرت و عقل خود قرار دهد ، پس اگر از آن سودى عايد وى نشود ، هيچ چيز ديگر براى او سودمند نخواهد بود .