جاى گفتگو نيست كه يكى از نعمتهاى بزرگ جهان طبيعت « نور » است . نور داراى مزايا و امتيازاتى است كه زندگى جانداران و گياهان بدون آن امكانپذير نيست و اگر روزى روشنى از صفحهء هستى رخت بربندد ، طومار زندگى درهم پيچيده مىشود . اكنون آثار چشمگير نور را مىتوان در چهار قسمت خلاصه كرد :
1 . پرورش دهندهء جانداران و گياهان . جانداران و گياهان در پرتو نور ، رشد نموده و به سر حدّ تكامل مىرسند . تا چندى پيش تصور مىكردند كه اعماق دريا خالى از نور است و فقط جانداران و گياهان خشكى ، در پرورش خود به نور نيازمندند ، ولى اخيراً كشف گرديد كه نور درتمام نقاط دريا وجود دارد و سازندهء نور ، بدنهاى خود جانداران درياست و چه بسا احتمال مىدهند كه پرورش آنها به وسيلهء انوار دريايى انجام مىگيرد .
توضيح اين كه ، در اعماق بيش از 500 - 600 متر ، ظلمت حكمفرماست و نور خورشيد پس از آن كه به تدريج انوار قرمز و نارنجى و زرد و سبز و آبى خود را از دست مىدهد ، جاى خود را به « نور تاريكى » مىدهد كه از بدن موجودات زنده زير دريا ساطع است و از عمق ششصد متر به بعد فقط موجودات دريا هستند كه از سطح بدن آنها نورى كم و بيش مىتابد . حيوانات مزبور درحقيقت به مثابهء فانوسهاى زندهاى هستند كه در اعماق دريا روشن شدهاند . « 1 »
اگر در ماه مرداد از عرشهء كشتى به آب دريا بنگريد ، تصور مىكنيد كه ستارگان آسمان دهها هزار برابر شده و عكسشان در آب افتاده است و اگر دستتان را در آب فرو ببريد انگشتان شما از ذرات نورانى پوشيده مىشود ، اين
هامش
( 1 ) . نظرى به طبيعت و اسرار آن ، ص 60 .