است ، گاهى عامل خشم و غضب . اين همان باد رحمت است كه قرنها به بشر در سفرهاى دريايى خدمت كرده و با آغوش پر محبت ، مراكب عظيم او را از دورترين نقطه ، بىدريغ ورايگان به مقصد رسانيده است . اين همان مظهر رحم و فضل الهى است كه ابرهاى پر از باران را از اقيانوسها حركت داده و به فلاتها وقارههاى دور از آب روانه ساخته و پس از چندى مناظر مصفا ، كشتزارهاى سرسبز وباغهاى پرطراوت به وجود مىآورد ( روم ( 30 ) آيهء 48 - 50 ) .
ولى خدا نكند كه اين موجود نامرئى مظهر خشم و غضب گردد ، طوفانى برپا مىكند كه شهرها و درختها وسنگها را از جاى كنده و به دريا مىريزد و بر هيچ موجودى رحم نمىكند . خدا نكند كه دريا طوفانى گردد و بادهاى خشمگين بر روى اقيانوس بوزد ، آبهاى دريا را به ارتفاع صد متر بالا برده وامواج كوه پيكرى ، كه هر مصنوع وموجودى در برابرش قرار گيرد درهم مىكوبد ، به وجود مىآورد . « 1 » اكنون شما تماشاگر اين صحنه در درياها واقيانوسها هستى ، آيا اين نظم و ترتيب كه يك هزارم آن در اينجا گفته نشد ، شما را به وجود يك ناظم ، هدايت ورهبرى نمىنمايد ؟ چطور نظم جزئى در يك موجود جزئى ما را به سازندهء آن هدايت مىكند وهرگز تصور نمىكنيم كه خودبهخود به وجود آمده و اين نظم را پذيرفته است ،
هامش
( 1 ) . ر . ك : نگارنده ، راه خداشناسى .