با توجه به اين مثال ، وضع جهان خلقت به روشنى معلوم مىگردد ، زيرا هر يك از موجودات آسمانى وزمينى ، از نبات وجاندار ، از ستاره و ماه براى خويش هدفى دارند ، امّا مجموع اين هدفهاى جزئى ، مقدمهء يك هدف كلى و آن استقرار حيات در روى زمين وپيدايش انسان كامل است .
اين انديشه ، مولود تكبر وخودخواهى انسان نيست كه خود را مدار جهان وعالم خلقت را مقدمه هستى خويش بداند ، بلكه حقيقتى است كه انسان آن را با بررسيهاى خاصى لمس مىكند .
قرآن وتسخير فضا
مفسران عالىقدر اسلام ، اين آيه و مانند آنها را چنين معرفى كردهاند كه خداوند ، آسمانها و زمين را براى بشر تسخير كرد ، يعنى آنها را براى سودبردن بشر آفريده است و اين مطلب از تمام آيههاى زير استفاده مىشود :
1 . سَخَّرَ لَكُمُ الأَنْهارَ « 1 » ؛
چشمهها را براى شما تسخير كرد . »
2 . « اللَّهُ الَّذِى سَخَّرَ لَكُمُ البَحْرَ « 2 » ؛
خداوند كه دريا را براى سود بردن شما مسخر ساخت . »
هامش
( 1 ) . ابراهيم ( 14 ) آيهء 32 .
( 2 ) . جاثيه ( 45 ) آيهء 12 .