انجام مىداديد آگاه مىكنم . » « 1 »
اطاعت محدود
خدمات ارزندهء پدر و مادر سبب شد كه ما نسبت به آنان احترام كنيم و تا جان در بدن داريم در رفع نيازمندى آنها بكوشيم و از اين طريق ، مراتب حقشناسى خود را ابراز نماييم ، ولى از طرف ديگر ، مراتب حق شناسى و احترام به آنان ، نبايد سبب شود كه دستگاه تعقل وتفكر خود را تعطيل كنيم و در مسائل فكرى وعقيدتى از آنها پيروى كنيم ، بلكه در اين مسائل بايد با پىگيرى خاصى دنبال حق برويم و حق را با دليل ومنطق پيدا كنيم ، از اين جهت مىفرمايد :
« وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِى ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما ؛
هرگاه پدر و مادر اصرار ورزند كه براى من شريكى قرار بدهى ، در حالى كه به آن علم ندارى ، از آنها پيروى مكن . »
به عبارت ديگر ، با اين كه در آيهء چهاردهم دستور داده شده كه فرزند از پدر و مادر فرمان ببرد ، در اين آيه ، حدود فرمانبردارى او را محدود ساخته و حق حاكميت آنان را در « شرك » بلكه مطلق گناهان سلب مىنمايد .
نكتهء اين مطلب روشن است ، زيرا علت لزوم فرمانبردارى از
هامش
( 1 ) . ارتباط اين آيه با آيههاى زير روشن است ، زيرا يكى از نصايح حكيمانهء لقمان در آيهء سيزدهم به فرزند خود ، نهى از شرك بود و اين آيه نيز در همان موضوع بحث مىكند .