صومعهها در برخى از نقاط به صورت مراكز خدمات اجتماعى درآمده ، با اين همه ترك ازدواج و چشمپوشى از بعضى لذايذ حلال ، ركن مهم آن به شمار مىرود . پيشواى بزرگ اسلام ، براى ابطال اين گونه نظامها صريحاً فرمود :
« لارهبانية فى الاسلام ؛ « 1 »
در آيين اسلام رهبانيت تشريع نشده است » . زيرا رهبانيت جان و جسم را فرسوده و نسل و تمدن را به فنا و نابودى تهديد مىنمايد و تعطيل قواى جنسى و چشمپوشى از لذايذ حلال ، مبارزه با فطرت انسانى است و اگر همهء مردم از اين شيوهء ناپسنديده پيروى نمايند شيرازهء تمدن از هم مىگسلد و اگر اصلاحات اخير دربارهء دير نشينان مسيحيان به وجود نيامده بود اين وضع رسوا بزرگترين حربه در دست مخالفان كليسا و آيين مسيح بود ؛ ولى با آن همه اصلاحات ، اساس كار آنها همان ترك ازدواج و چشمپوشى از لذايذ مىباشد كه بر خلاف فطرت انسانى است .
روزى كه آيهء « . . . وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ . . . » ؛ « 2 » هر كسى از نافرمانى خدا بپرهيزد خداوند براى او راه نجات قرار داده ، و از آن جا كه هرگز فكر نمىكرد و به حساب نمىآورد روزى مىدهد » نازل گرديد دستهاى از ياران پيامبر درها را به روى خود بسته و از كار و فعاليت دست كشيده و مشغول عبادت شدند و منطق آنها اين بود : « قد كفينا » يعنى اين آيه دربارهء ما ك افى است و خدا روزى ما را بر عهده گرفته است . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از اين انحراف آگاه شد و
هامش
( 1 ) . . نهاية ابن اثير ، مادهء « رهب » .
( 2 ) . . طلاق ( 65 ) آيهء 2 و 3 .