استفاده مىكنند و اگر اين ابزار دربارهء گروهى مؤثر نيفتاد ، به حكم خرد بايد به قوهء قاهره متوسل شوند و زورگويان و گردنكشان را سر جاى خود بنشانند . « 1 » آهن نه تنها سرچشمهء قواى قاهره است ، بلكه امروز كاخ رفيع زندگى بشر ، بر اساس اين فلز سياه بنا شده است و اگر امروز صنايع شگفتانگيز ، سينهء فضا را مىشكافند ، در دل درياها پيش مىروند و فاصله زمان ومكان را در هم پيچيده و جهان را به صورت يك واحد م تصل درآوردهاند ، قسمت مهم آن در سايهء آهن است و لذا مىفرمايد :
« فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَمَنافِعُ لِلنّاسِ » ؛
در آهن قدرت بزرگ و سودهايى براى مردم است .
قرآن در 14 قرن پيش ، از قدرت شگفتانگيز آهن خبر داده است . شايد اين گزارش براى بيدار كردن جامعهء اسلامى بود كه دست به استخراج آهن زنند و اين قوه و نيرو را از دل زمين بيرون آورند و پيش از آن ك هديگران به اين فكر بيفتند ، مسلمانان در ميدان صنعت و اختراع و اكتشافگوى سبقت بربايند ، ولى متأسفانه در اين مورد موفقيت شايان تقدير نصيب آنها نگرديده است .
اين جاست كه انسان به ياد يكى از سخنان برجستهء اميرمؤمنان عليه السلام افتاده و به عظمت و بزرگى اين سخن پى مىبرد .
آن حضرت چنين فرمود :
هامش
( 1 ) . . بنابراين اصول عدالت اجتماعى به طرز جالبى در آيه بيان شده است ؛ زيرا پيامبران ، راهنمايان و دادرسانى هستند كه قوهء قضائى حكومتهاى آسمانى راتشكيل مىدهند . « كتاب و بينات » منبع الهام بخشى براى احكام و قوانين آسمانى هستند . « حديد » كنايه از قوهء مجريه است كه اجراى احكام را ممكن مىسازد .