نظر اسلام دراين موضوع
اسلام نظر پيش را تخطئه نمىكند ، ولى نظر پيش را با افزودن يك شرط ، تكميل مىنمايد و آن شرط ، ايمان است . « 1 » اسلام معتقد است كارهاى نيك ، خدمات اجتماعى ، قدمهاى مؤثر در طريق بهبود وضع مردم ، در صورتى ارزش الهى دارد كه از روى ايمان به خدا انجام بگيرد نه هوا و هوس و نه ريا و شهرت و نه كسب مقام و اندوختن ثروت و . . . . اسلام مىگويد كارهاى نيك و كردارهاى ستوده بدون انگيزههاى پاك ، قالبهاى بى روحند و تا روح ايمان در آنها دميده نشود و از يك رشته انگيزههاى پاك سرچشمه نگيرد ارزشى نخواهند داشت .
هرگاه دادرسان ، بهمنظور دريافت حقوق داورى كنند ، طبيبان و جراحان براى اندوختن ثروت دستبهكار شوند ، مخترعان و مكتشفان به قصد هوا و هوس و شهرت و ريا به كاوشهاى علمى خود ادامه دهند ، اگر چه كارشان پسنديده و زيباست ، ولى ارزش و شخصيت الهى در پيشگاه خدا ندارند ؛ مثلًا پيش از اسلام ، سيراب كردن حاجيان و تعمير مسجدالحرام ، از مناصب مهم عرب بهشمار مىرفت و از زمان قصى ( پنجمين جد رسول صلى الله عليه و آله ) اين مناصب در قبيلهء قريش دست بهدست مىگشت و در زمان پيامبر گرامى ، منصب « سقايت » بهدست عباس عموى پيامبر و مقام تعمير مسجد در دست شيبه بود .
آيهء نوزدهم ، اين دو عمل را كه در ظاهر ستوده است در يك طرف ، و جهاد در راه خدا را ، كه از روى ايمان به خدا و روز رستاخيز انجام مىگيرد ، در طرف ديگر گذارده و هرگز اين دو عمل را قابل مقايسه نمىداند و مىفرمايد :
« أَجَعَلْتُمْ سِقايَةَ الحاجِّ وَعِمارَةَ المَسْجِدِ الحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَاليَوْمَ الآخِرِ وَجاهَدَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ ؛
هامش
( 1 ) . اين شرط مربوط به ارزش اقتصادى عمل نيست ، بلكه مربوط به ارزش اخلاقى عمل است كه ازانسان سر مىزند و در مكتب اخلاقى چارهاى جز اين شرط نيست .