93 . « إِنَّما السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ وَهُمْ أَغْنِياءُ رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الخَوالِفِ وَطَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ؛
اشكال بر آن ثروتمندانى است كه از تو اذن مىگيرند ( كه در جهاد شركت نكنند ) و راضى شدند كه در رديف معذوران باشند ؛ خدا بر قلوب آنها مهر ( غفلت ) زده لذا چيزى درك نمىكنند » .
اين ده آيه كه ترجمهء آنها از نظر خوانندگان گرامى گذشت امتيازات مسلمان و منافق را با بهترين وجهى بيان مىكند . برخى از اين امتيازات ، حقوقى است كه افراد مسلمان بايد در حق يكديگر مراعات نمايند ، چنانكه آيهء 84 به برخى از اين حقوق اشاره مىكند و بعضى از اين امتيازات ، جنبهء روحى دارد و لازمهء ايمان و نفاق است ؛ مثلًا مؤمن به مقتضاى ايمان و اعتقاد به روز باز پسين خود ، مرگ و جنگ ، جهاد و مبارزه را ، با چهرهء باز استقبال مىكند ، ولى منافق براثر انكار مبدأ و معاد ، كوچكترين ارزشى براى جهاد قائل نيست ، بلكه آنرا نابودى حتمى خود تلقى مىكند و در اين مواقع حساس ، با تراشيدن بهانههاى ناموجهى - و حتى بدون آن نيز - از جهاد اسلامى سرباز مىزند و حيات خود را در سايهء خزيدن در گوشهء خانه و در جرگهء معذوران در آمدن ، مىداند .
يك سلسله از اين امتيازات جنبهء اخروى دارد ؛ مثلًا مؤمن براثر مجاهدات پىگير در آخرت رستگار و با نعمتهاى بهشتى متنّعم است ، ولى منافق در عذاب الهى معذب است .
اكنون به شرح مطالبى كه آيات يادشده متضمن آنهاست ، مىپردازيم :
1 . احترام مؤمن به حال حيات و زندگى او اختصاص ندارد . از آنجا كه رابطهء مؤمن با جامعه اسلامى رابطهاى معنوى و روحى است اين ارتباط پس از مرگ وى نيز برقرار و پايدار است . از اين نظر ، مرگ ظاهرى مؤمن فرقى در حال او باقى نخواهد گذارد ؛ مراسم دفن و كفن و نماز او هر چند وظيفهاى دينى است ،
در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 232
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٣٢