72 ، مربوط به مردان و زنان با ايمان است ، كه از نظر روحيه و انديشه و كار و هدف در دو قطب مخالف قرار دارند ؛ از اين جهت بهتر است موقعى به تفسير اين دو آيه بپردازيم كه بحث ما به تفسير آيههاى 70 و 71 رسيدهباشد و در آن بخش ، مفاد آيات هر دو موضوع را به گونهاى روشن خواهيم نمود .
آينهء عبرت
69 . « كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَأَكْثَرَ أَمْوالًا وَأَوْلاداً فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلاقِكُمْ كَما اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِى خاضُوا أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِى الدُّنْيا وَالآخِرَةِ وَأُولئِكَ هُمُ الخاسِرُونَ ؛
( شما اى جمعيت منافقان ، ) مانند كسانى هستيد كه در گذشته ( در روى زمين ) زندگى مىكردند و از شما نيرومندتر و اموال و اولاد آنها فزونتر بود ، از نصيب خود برخوردار شدند ، شما نيز از نصيب خويش بهسان گذشتگان برخوردار گشتيد و مانند پيشينيان ( در مطالب باطل و بىاساس ) غوطهور شديد . اعمال آنها در دنيا و آخرت نابود شده و آنان زيانكارانند » .
70 . « أَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعادٍ وَثَمُودَ وَقَوْمِ إِبْراهِيمَ وَأَصْحابِ مَدْيَنَ وَالمُؤْتَفِكاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالبَيِّناتِ فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ؛
مگر خبر كسانى كه پيش از آنها زندگى مىكردند ، مانند قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و اهل مدين و دهكدههاى واژگون شده به آنها نرسيدهاست ؟ پيامبران ، آنان را با ادلهء محكم تبليغ نمودند ( ولى سرپيچيدند ) . چنين نبود كه خدا به آنها ستم كند ، بلكه خود آنها ، به خويشتن ستم مىكردند » .
زندگى پر غوغاى فرزندان آدم در كرهء زمين نفيسترين مجموعهاى است كه در اختيار بشر قرار گرفتهاست . زورمندان ، صاحبان ثروت و مكنت ، رؤساى ايل و قبيله ، سران كشورها و ممالك ، چند صباحى در اين جهان زيسته و سر درنقاب