زكات اسلامى به اصطلاح امروز ، همان مالياتى است كه تحت شرايط مخصوصى برمكلفين واجب مىشود و مصارف آن ، همان است كه در آيهء شصتم بيان شده است و حكومت اسلامى بايد با وسايلى كه در اختيار دارد ، آن را جمعآورى كند و نيازمندىهاى جامعهء اسلامى را بر طرف سازد .
اسلام با وضع قانون زكات توانسته است به قسمتى از نيازمندىهاى اجتماع ، پاسخ بگويد . هرگاه دولتهاى اسلامى با برنامهء صحيح تحت نظر مجتهدى عادل و بينا به جمعآورى زكات از طبقاتى كه زكات بر آنها واجب مىشود دست مىزدند ، امروز دچار اين گرفتارىها نمىشدند و دست گدايى به سوى بيگانگان براى اخذ وامهاى دراز مدت نمىنمودند و چنانكه رسول خدا فرموده است از خود اجتماع مىگرفتند و دربارهء همان مجتمع بهكار مىبردند :
« تؤخذ من أغنيائهم فتردّ على فقرائهم » .
اسلام به گرفتن مقدارى از اموال مردم به عنوان زكات ، پارهاى از شؤون اجتماعى را ، كه اكنون در زير به آنها اشاره مىشود ، مرمت نموده است :
1 . سطح زندگى طبقات افتاده و تهى دست ( فقيران و مساكين ) را بالا برده و قدرت خريد و وسايل كسب و توليد جنس را در اختيار اين گروه ، كه در شرف نابودى بودند ، گذارده است .
2 . اعتبار حقوق برخى از كارمندان خود را كه در دايرهء مالى اسلام و جمعآورى زكات و حمل و نقل و تقسيم آن انجام وظيفه مىنمايند ؛ تأمين بودجه و اعتبار آن براى دولت اسلامى بىمشقت خواهد بود و در آيه از آنان با عنوان « عاملين زكات » يادشدهاست .
3 . بودجهء ارتش و بهدارى و فرهنگ از همين راه تأمين مىگردد و اين مطلب در آيه تحت عنوان « فى سَبيلِ اللَّه » گفته شده است .
علاوه بر اين دولت اسلامى ، گاهى لازم مىبيند كه به گروهى از بيگانگان كمكهاى بلاعوض كند ، تا در مواقع مخصوصى از وجود و عواطف و حسن
در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 193
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٩٣