« إِنَّ كَثِيراً مِنَ الأَحْبارِ وَالرُّهْبانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النّاسِ بِالباطِلِ ؛
بسيارى از احبار و راهبان ، مال مردم را بهناحق مىخورند » .
اين مطلب را به همهء آنها نسبت نمىدهد و اين نشانهء حق گويى و دقت در منعكس ساختن واقعيات است ، چنانكه در جاى ديگر نيز از همين روش پيروى نموده مىفرمايد :
« وَتَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يُسارِعُونَ فِى الإِثْمِ وَالعُدْوانِ ؛ « 1 »
بسيارى از يهود را مىبينى كه به گناه و ستمگرى مىشتابند » .
در اين باره نمونههاى ديگرى نيز در قرآن موجود است .
خطر استقلال سياسى اهل كتاب
در گذشته بيان گرديد كه اسلام ، آيين يهود و نصارا را به رسميت شناخته و آنان را در اين كار آزاد گذارده است ؛ ولى حيات سياسى و استقلالى ملىشان را محدود نموده است . اين آيه تلويحاً اسرار آن را روشن مىسازد ؛ زيرا زمامدارى گروهى كه اموال مردم را بهناحق مىخورند به هيچ وجه صلاح جامعهء انسانى نيست .
زمامداران يهود و نصارا ، كه در پيشاپيش آنها علما و راهبان آنها قرار گرفته بودند ، ثروت ملت را به عنوانهاى گوناگون غارت مىكردند و از اين طريق ثروت جامعه را به صورت گنجهاى پنهان و مدفون در زير زمينها در مىآوردند . جامعهاى كه چنين افراد طمعكار و آزمند بر آنها حكومت نمايد ، بهطور حتم در سراشيبى سقوط قرار خواهند گرفت . از اين جهت و جهات ديگر ، استقلالشان محدود و مقرر شد تحت الحمايهء جامعهء اسلامى در آيند .
قرآن در سورههاى بقره ، نساء و مائده جرايم زيادى براى اهل كتاب قائل شده
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) آيهء 62 .