گنهكاران ، خود نيز يك نوع عامل بازدارنده است ، ولى در عين حال ، دو نوع تأثيرمختلف به شمار مىآيند . اينك بحثى فشرده پيرامون عامل نخست :
نيروى بازدارنده ازگناه يا نيروى انتظامى
وجود نيروى انتظامى در معابر و مراكز ، خود نيروى بازدارندهء اجتماعى از ارتكاب گناه است ؛ زيرا برخى از مردم در غياب ديدگان پليس ، آمادهء قانون شكنى هستند ، و با خود چنين مىانديشند كه در اين فرصت مىتوانند به مقصد برسند و در چنگال قانون گرفتار نشوند ، براى چنين گروهى نيروهاى انتظامى ، بهترين عامل بازدارنده از گناه و خلاف است .
هيچ حكومتى حتى حكومت اسلامى از چنين قوايى بىنياز نيست و اصولًا هيچ حكومتى در جهان نمىتواند بدون چنين نيرويى پايدار باشد .
قواى انتظامى در حكومت اسلامى جزئى از گروه امر به معروف است كه بايد آنرا نظارت خصوصى نام نهاد و قرآن آن را با جملهء زير بيان كرده است آن جا كه مىفرمايد :
« وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلى الخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ المُنْكَرِ » ؛ « 1 »
بايد از شما گروهى باشند كه نيكىها را در ميان مردم اشاعه دهند و از بدىها بازدارند .
به طور مسلم امر به معروف داراى مراتب مختلف و گوناگونى است و هر مرتبهاى براى خود ، مأمور و مسؤول مشخصى دارد و مجريان تمام قوانين درتمام مراحل حتى مراقبان مواد غذايى جزو آمران به معروفند كه ستونى ازحكومت اسلامى را تشكيل مىدهند .
اسلام براى تأمين اين هدفو بازدارى مردم از گناه ، از دو راه ديگر نيز وارد
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 104 .