نقطهء اشتراك و وحدتى ميان آنها موجود نيست از نظر افعال و آثار يكسان و يكنواخت باشند . هرگاه چنين دو خدايى بر جهان آفرينش حكومت كنند ، تدبير هر كدام مباين و مخالف ديگرى خواهد بود و نتيجهء دو تدبير مخالف ، به هم خوردن نظم و از هم گسيختگى روابط و بروز اختلاف در دستگاه آفرينش است . قرآن مجيد هم در اين زمينه مىفرمايد :
« لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلّا اللَّهُلَفَسَدَتا . . . » ؛ « 1 »
اگر در زمين و آسمان خدايانى جز خداى واحد بود ، زمين و آسمان تباه مىشد .
دليل چهارم ) اگر خداى ديگرى بود آثار وجود او نمايان مىشد
برهان ديگرى كه دانشمندان براى يگانگى خدا بيان كردهاند برهانى است كه اساس آن را اميرمؤمنان عليه السلام در نامهاى كه به فرزند خود امام حسن عليه السلام نوشته پىريزى كرده است .
على عليه السلام مىفرمايد :
وَاعلَم يا بُنَىَّ انّهُ لَو كانَ لِرَبِّكَ شَريك لاأتَتكَ رُسُلُهُ و لَرَايتَ آثار مُلكهِ وَسُلطانه و لَعَرفتَ افعالَهُ و صفاتَه وَلكنَّهُ إله واحد كما وَصَفَ نَفسَهُ لايُضادُّهُ فى مُلكِهِ احد و انَّهُ خالق كُلِّ شىء ؛ « 2 »
بدان اى فرزند ، اگر براى پروردگار تو شريكى مىبود پيامبرانى از طرف او مىآمدند و آثار قدرت و سلطنت او را مىديدى و افعال و صفات او را مىشناختى ؛ ولى او خداى يگانه است همانطور كه خود را توصيف كرده است . جهان از آن اوست و كسى معارض او نيست و او آفرينندهء همهء چيزهاست .
هامش
( 1 ) . انبيا ( 21 ) آيهء 22 .
( 2 ) . نهجالبلاغه ، نامهء 31 .